Xaçmazda avtomobil ağaclara çırpılıb, bir neçə nəfər xəsarət alıb
Xaçmaz-Xudat magistral yolunda bir neçə nəfərin xəsarət alması ilə nəticələnən yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib.

"Report”un Şimal bürosunun məlumatına görə, Xaçmazın Nərəcan kəndində "Opel" markalı avtomobilin sürücüsü idarətməni itirib. Nəticədə avtomobil yol kənarındakı ağaclara çırpılıb.

Qəza zamanı sərnişinlər - 1992-ci il təvəllüdlü Günel Rafiq qızı Fərəcova, 2000-ci il təvəlludlü Milana Ceyhun qızı Axundova və 2003-cü il təvəllüdlü Aysu Ceyhun qızı Nuriyeva müxtəlif dərəcəli xəsarətlər alıblar.

Yaralılar Xaçmaz Rayon Mərkəzi Xəstəxanasına çatdırılıblar.

Hadisə ilə bağlı araşdırma aparılır.
Sabahın hava proqnozu AÇIQLANDI
Oktyabrın 4-nə gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb.

Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən verilən xəbərə görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Şimal-qərb küləyi gündüz cənub-şərq küləyi ilə əvəz olunacaq.

Havanın temperaturu gecə 19-21, gündüz 25-28, Bakıda gecə 19-21, gündüz 26-28 dərəcə olacaq. Atmosfer təzyiqi 762 mm civə sütunu təşkil edəcək. Nisbi rütubət 55-65% olacaq.

Azərbaycanın rayonlarında əsasən yağmursuz. Gecə və səhər bəzi yerlərdə duman olacaq. Mülayim şərq küləyi əsəcək.

Havanın temperaturu gecə 15-19, gündüz 28-32, dağlarda gecə 3-8, gündüz 15-19 dərəcə isti olacaq.
Bərdədə altı yaşlı uşaq qəfil öldü
 
 
 

Bərdə rayonunda altı yaşlı uşaq ölüb. 

Oxu.Az-ın məlumatına görə, 2016-cı il təvəllüdlü, Mollaəhmədli kənd sakini Allahverdi Səfərovun evdə halı pisləşib və nəticədə dünyasını dəyişib.

Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyindən (TƏBİB) saytımıza bildirilib ki, 2016-cı il təvəllüdlü Bərdə rayonu Mollaəhmədli kənd sakini dünən saat 23:50 radələrində Bərdə Rayon Mərkəzi Xəstəxanasına daxil olarkən ölmüş vəziyyətdə olub:

"Hazırda bununla bağlı hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən araşdırma aparılır”.

İnam Kərimov Tərtər və Bərdədə təsərrüfatlara baş çəkib, fermerlərlə görüşüb

Bölgələrdə taxıl biçini başa çatmış sahələrdə yay şumu və təkrar əkinlərinin aparılması prosesi davam edir. İyulun 23-dək ölkə üzrə 430 min hektar sahədə yay şumu aparılıb, 30 min hektar sahədə təkrar qarğıdalı əkini həyata keçirilib.

"Report” xəbər verir ki, kənd təsərrüfatı naziri İnam Kərimov Əkinçilik Elmi-Tədqiqat İnstitutunun Tərtər Bölgə Təcrübə Stansiyasında (BTS) yay şumu və təkrar qarğıdalı əkini prosesini izləyib, Ağdam, Bərdə, Yevlax, Tərtər, Goranboy rayonlarından olan fermerlərlə görüşüb.

Tədbirdə bir neçə əməliyyatı, eyni zamanda, aparmağa imkan verən yeni aqreqatlardan istifadənin əhəmiyyətinə toxunulub. Tədbir iştirakçılarına innovativ becərmə texnologiyaları - şum aparılması, reperləmə, torpağın ağır diskli mala ilə üzlənməsi və təkrar əkin prosesi əyani nümayiş olunub.

Kənd təsərrüfatı naziri İnam Kərimov jurnalistlərə açıqlamasında bildirib ki, aqrar sahənin daha da inkişafı üçün dövlət tərəfindən çox böyük dəstək tədbirləri həyata keçirilir. Kənd təsərrüfatının müxtəlif sahələrinin, xüsusilə taxılçılığın inkişafı üçün subsidiya verilir, texnika təminatı ilə bağlı dövlət tərəfindən güzəştlər tətbiq edilir. Bu günlərdə Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən "Ərzaqlıq buğda ilə özünütəminetmə səviyyəsinin yüksəldilməsinə dair bir sıra tədbirlər haqqında” Fərman imzalandığını xatırladan nazir İnam Kərimov qeyd edib ki, yeni qərar ölkədə ərzaqlıq buğdanın istehsalını daha da stimullaşdıracaq: "Bildiyiniz kimi, bütün dünya ölkələrində, qlobal səviyyədə ərzaq təhlükəsizliyi ilə bağlı çağırışlar mövcuddur. Bu sahədə risklərin qarşısının alınması üçün Azərbaycan Prezidenti tərəfindən ərzaqlıq buğda əkinlərini təşviq etmək məqsədilə müvafiq Fərman imzalanıb. Bu Fərmana əsasən fermerlərə hər hektara görə əkin subsidiyasından əlavə məhsul subsidiyasının verilməsi də nəzərdə tutulur. Yəni, fermerlərimiz bundan sonra Dövlət Ehtiyatları Agentliyinə və un dəyirmanlarına təhvil verdikləri ərzaqlıq buğdaya görə əlavə olaraq məhsul subsidiyası alacaqlar. Bununla yanaşı, bu Fərman ərzaqlıq buğdanın əkilməsi üçün müasir suvarma sistemlərinin tətbiqini təşviq edəcək. Üçüncü üstünlük isə ondan ibarətdir ki, ərzaqlıq buğda üçün minimum alış qiyməti müəyyən olunacaq. Hesab edirik ki, bu Fərman ərzaqlıq buğdanın istehsalına mühüm töhfələr verəcək. Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi digər dövlət qurumları ilə birlikdə ərzaqlı buğda istehsalını artırmaq üçün fermerlərimiz arasında təşviq tədbirləri həyata keçirəcək”.

Daha sonra nazir İnam Kərimov Bərdə rayonunun Mehdili kəndində pambıq sahəsinə, intensiv meyvə bağına, Mirzəcəfərli kəndində heyvandarlıq kompleksinə baxış keçirib, fermerlərlə görüşüb.

Fermerlər məhsul yığımına hazırlıq prosesi, satışın təşkili, emal imkanları barədə məlumat veriblər. Görüşlərdə pambıq sahələrində, bağlarda düzgün aqrotexniki qulluq edilməsi, intensiv bağların genişləndirilməsi ilə bağlı fikir mübadiləsi aparılıb, fermerlərin dövlətin bu prosesə verdiyi dəstək mexanizmlərindən geniş yararlandığı qeyd olunub.

Təhsil eksperti: “Valideynlər uşaqlarının savadsız olma riskini nəzərə almalıdırlar” - FOTO

Hər il olduğu kimi bu il də birinci siniflərə qəbul üçün müraciət edənlərin sırasında rus bölməsində təhsil almaq istəyənlərin sayı kifayət qədərdir. Bu da uşaqlarının rus dilində təhsil almasını istəyən valideynlərin sayının artdığını göstərir. Hətta bəzən rus dilində danışa bilməyən valideynlər belə övladının məhz bu dildə təhsil almasını istəyirlər.

Bunlar eyni zamanda, məktəblərdəki rus dili müəlliminə tələbatı artır və nəticədə müəllim çatışmazlığı yaranır.

Maraqlıdır, ölkəmizdə rus dilinə bu qədər tələbatın səbəbi nə ilə bağlıdır? 

Mövzu ilə bağlı açıqlama verən təhsil eksperti Məzahir Məmmədlinin sözlərinə görə, övladlarını rus sektorunda oxutmaq istəyən valideynlərin əksəriyyətinin dil bilikləri və mütaliə qabiliyyəti yox səviyyəsindədir:

"Son iki ildə artıq digər dil qruplarına qəbul üçün müraciət edənlərin valideynlərinin də dil biliyi komissiyalar tərəfindən yoxlanılır. Bir neçə il bundan öncə isə bu sadəcə formal xarakter daşıyırdı. Son illər bu məsələyə ciddi yanaşılmağa başlanılıb. Çünki statistikaya əsasən rus sektoruna daxil olan uşaqların valideynlərinin dil biliklərinin olmadığı aşkar edilib. Bu məsələ çox ciddi problemlərə yol aça bilir”.

 

M.Məmmədli eyni zamanda rus dilinin dəbə çevrildiyini söyləyib:

"Əgər valideyn rus dilini bilmədiyi halda övladının həmin dildə təhsil almasını istəyirsə, demək ki, bu artıq dəb halını almış məsələdir. Bu səbəbdən komissiyalarda da neqativ hallar baş verir. Valideynlər ekspertlərlə əlaqə yaratmağa çalışırlar. Əvvəlcədən təyin olunan ekspertlər bir qədər loyallıq edirdilər. Valideynlər sanki, öz uşaqlarının gələcəyi ilə oynayırlar”.

Məzahir Məmmədli əlavə edib ki, rus sektorunda dərs deyən müəllimlərin özlərinin elmi bilikləri aşağı səviyyədədir:

"Azərbaycanda rus sektorunda olan müəllimlərin əksəriyyəti ədəbiyyatı, tarixi bilmirlər. Valideynlər uşaqlarının savadsız olma riskini nəzərə almalıdırlar. Son 10 ilin statistikasına baxsaq, bunların hər biri aydın olar. Təəssüf ki, bu məsələləri nəzərə alan yoxdur”.

Qeyd edək ki, MDB ölkələri, o cümlədən Ukrayna, Ermənistan, Gürcüstan, Mərkəzi Asiya ölkələri artıq rus dilində təhsildən imtina ediblər. 

Məlumata görə, Azərbaycanda təhsil alan 1,5 milyon şagirdin 130 min nəfəri rus bölməsinin payına düşür. Bu günləri 4 447 orta ümumtəhsil məktəbinin 340-da tədris rus dilində aparılır, bu da 7,6 faiz deməkdir. 90 mindən çox şagird rus dilində təhsil alır. 450 mindən çox şagird rus dilini xarici dil kimi öyrənir.

Qlobal resessiyaya necə hazırlaşırıq? – RƏY

"2022-ci ilin dürüstləşmiş büdcəsində 200 milyon manata yaxın vəsaitin ərzaq təhlükəsizliyi üçün nəzərdə tutulması da təsdiq edir ki, preventiv olaraq hazırda müşahidə edilən və gələcəkdə dərinləşəcək ərzaq qıtlığının Azərbaycan iqtisadiyyatına, istehlak bazarına təsirlərinin minimuma endirilməsi siyasəti genişləndirilib”.

Azərbaycan 2022-ci ilin 6 ayını uğurla başa vurub. Statistik göstəricilərə görə, cari ilin ötən dövrü ərzində ölkə iqtisadiyyatı 6,2 faiz, qeyri-neft iqtisadiyyatı 9,6 faiz, sənaye sahəsində ümumi sənaye istehsalı 2,1 faiz, qeyri-neft sənaye sahəsində 11,5 faiz artıb. Bu nəticələr imkan verib ki, maaşlar və pensiyalar daha da artsın. Ötən 6 ay ərzində əhalinin gəlirləri də, təxminən 20 faiz artıb. 

Mövzu ilə bağlı "Kaspi” qəzetinin yazısını təqdim edirik:

Azərbaycan da buna hazır olmalıdır 

Azərbaycanın xarici ticarəti 70 faizdən, ixracımız 2 dəfədən, qeyri-neft ixracımız 25 faizdən çox artıb. Xarici ticarət balansının müsbət saldosu 6 ayda 12,1 milyard dollar olub. Cari ilin iyul ayının 1-ə olan məlumata görə, Azərbaycanın xarici borcu ümumi daxili məhsulun cəmi 10,7 faizini təşkil edir. Halbuki inkişaf etmiş ölkələrin bəzilərində xarici borc ümumi daxili məhsulu iki dəfə üstələyir. Xarici borcu ümumi daxili məhsulun 70 faizi olan ölkələr isə özlərini normal hiss edə bilərlər. Amma Azərbaycanda bu, 10,7 faizdir. Əlbəttə ki, qeyd olunan göstəricilər hər bir ölkə üçün qürur mənbəyi sayıla bilər. Bu uğurların fonunda dünyadakı geosiyasi dəyişikliklər, cərəyan edən proseslər, həmçinin dünya iqtisadiyyatının tənəzzülə uğrayacağına dair proqnozlar Azərbaycanı da düşündürməyə bilməz. Çünki mötəbər beynəlxalq qurumlar, maliyyə təşkilatları resessiyadan qaçılmaz bir fakt kimi danışırlar. İyulun 15-də Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə bu ilin altı ayının yekunlarına həsr olunan müşavirədə dövlət başçısının vurğuladığı kimi, dünyanın bir parçası olan Azərbaycan da buna hazır olmalıdır. Bəs bunun üçün nə edilməlidir? Resessiyaya hazırlıqla bağlı hansı addımlar atılmalıdır?

Qlobal iqtisadi artım faizləri azalır, ancaq... 

Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Vüqar Bayramov da qlobal iqtisadi proqnozlara istinad edərək, dünya iqtisadiyyatının yeni böhranla üz-üzə olduğunu təsdiqləyib. Onun sözlərinə görə, inkişaf etmiş ölkələrlə bağlı iqtisadi artım proqnozlarına yenidən baxılaraq gözləntilər nisbətən azaldılıb: "Dünya iqtisadiyyatında 2022-ci ildə 4,1 faiz iqtisadi artım proqnozlaşdırılırdı. Sonradan bu proqnoz 2,9 faizə qədər azaldıldı. Eyni zamanda Avropada proqnozlaşdırılan 4 faiz iqtisadi artım 2,8 faiz həcmində aşağı salınıb. Aparıcı ölkələrdə, eləcə də dünya iqtisadiyyatında artımla bağlı dürüstləşdirmə neqativdir. Bunlar da qlobal iqtisadiyyatda yeni resessiyanın yaranması riskini gücləndirir. Xüsusən də 2022-ci ilin sonu və 2023-cü il dünya iqtisadiyyatı üçün daha ağır olacaq. Təbii ki, Azərbaycan dünya iqtisadiyyatının bir elementidir. Amma Azərbaycan mövcud siyasəti ilə dünya iqtisadiyyatında baş verənlərin ölkə iqtisadiyyatına təsirlərini minimumlaşdırmağa çalışır. Son altı ayın yekunları göstərir ki, Azərbaycan 6,2 faizlik artımla regionda sürətli iqtisadi artıma malik olan ölkələrdəndir. Baxmayaraq ki, qlobal iqtisadi artım faizləri azalır, ancaq Azərbaycan praktiki olaraq sürətli artım faizini qoruyub saxlaya bilib. Bu, qlobal risklərin təsirlərinin minimumlaşdırılması baxımdan olduqca vacibdir”.

Yerli istehsala dəstək 

Millət vəkili "Kaspi”yə deyib ki, qlobal resessiya dünyada həm də ərzaq qıtlığı məsələsini aktuallaşdıracaq. Onun fikrincə, Azərbaycan bu istiqamətdə də qabaqlayıcı addımların əhatəsini genişləndirir: "2022-ci ilin dürüstləşmiş büdcəsində 200 milyon manata yaxın vəsaitin ərzaq təhlükəsizliyi üçün nəzərdə tutulması da təsdiq edir ki, preventiv olaraq hazırda müşahidə edilən və gələcəkdə dərinləşəcək ərzaq qıtlığının Azərbaycan iqtisadiyyatına, istehlak bazarına təsirlərinin minimuma endirilməsi siyasəti genişləndirilib. Eyni zamanda minimum istehlak səbətinə daxil olan məhsulların istehsalını həyata keçirən sahibkarlar üçün də güzəşt mexanizmləri hazırlanıb. Bunlara güzəştli kreditləri, həm də kommersiya banklarından alınan kreditlərin faizlərinin bir qisminin subsidiyalaşdırılması formasını göstərmək olar. Bunlar da nəticə etibarilə yerli istehsalın dəstəklənməsinə və genişlənməsinə xidmət edir. Beləliklə, Azərbaycan artıq qabaqlayıcı addım olaraq qlobal resessiyanın, qlobal ərzaq böhranının təsirlərini minimumlaşdırmaqla bağlı fəaliyyətlərini genişləndirir. Bu da ondan xəbər verir ki, resessiya fonunda Azərbaycan mövcud siyasətlə gözlənilən qlobal böhranın ölkə iqtisadiyyatına təsirlərini minimumda saxlamağa çalışacaq”.

Qiymət manipulyasiyasının qarşısının alınması

Milli Məclisin Aqrar siyasət komitəsinin üzvü Aydın Hüseynov da qəzetimizə açıqlamasında söyləyib ki, 2022-ci ilin birinci yarısında ölkəmizin sosial-iqtisadi inkişafı sürətlənib, xüsusilə qeyri-neft sektorunun inkişafında yüksək artım qeydə alınıb. Deputatın sözlərinə görə, iqtisadiyyatımız post-pandemiya dövründə yeni inkişaf mərhələsinə daxil olub: "Azərbaycan dünyada ən az xarici borcu olan 10 ölkədən biridir. Azərbaycanın tədiyyə balansında stabillik formalaşıb, məqsədyönlü və səmərəli ixrac siyasətinin yürüdülməsi ticarət dövriyyəsində 5 milyard dollardan çox müsbət saldonun əldə olunmasına səbəb olub. Birinci yarımillikdə ölkəmizdə 12,9 faizlik inflyasiya qeydə alınıb ki, bunun da əsas səbəbi beynəlxalq bazarlardan qaynaqlanır. Hazırda qlobal səviyyədə ərzaq və digər malların qiymətləri artmaqda davam edir. Sözsüz ki, dünya iqtisadiyyatında əmtəələrin bahalaşması Azərbaycana da təsir edib. Çünki ölkəmiz həmin malların bir qismini xaricdən idxal edir, həmçinin yerli istehsalda istifadə edilən xammal xaricdən gətirilir. Bütün bunlar qiymət artımlarına səbəb olur. Cənab Prezidentin tapşırığına əsasən, ölkədə anti-inflyasiya siyasəti üzrə xüsusi tədbirlər planı təsdiqlənib və icrası həyata keçirilir. Həmin tədbirlər planı çərçivəsində ərzaq bazarlarında sağlam rəqabətin təmin edilməsi və qiymət manipulyasiyasının qarşısının alınması, minimum istehlak səbətinə daxil olan ərzaq malları üzrə daxili bazarda özünütəminat səviyyəsinin qorunması istiqamətində kompleks tədbirlər həyata keçirilir. Hesab edirəm ki, bütün bu tədbirlər nəticəsində əhalinin zəruri ərzaq malları ilə etibarlı təminatı yaxşılaşacaq və ölkədə aparılan sosial tədbirlər vətəndaşların rifahına müsbət təsir göstərəcək”.

İctimai yerlərdə tüpürmək, siqaret çəkmək, çimərlik paltarında gəzmək qanunla qadağandır? - AÇIQLAMA

Cəmiyyətdə həllini heç cür tapmayan problemlərdən biri də ictimai yerlərdə tütün məmulatlarının istifadəsidir. Əksəriyyət dayanacaqlarda, parklarda tütün aludəçilərinin siqaret çəkərkən ətrafdakı insanları nəzərə almamasından narazılıq edir. Bunun qanunla tənzimlənməsini tələb edənlər də az deyil. Çünki siqaretin özü qədər elə tüstüsü də zərərlidir. Yəni siqaret çəkən şəxs təkcə özünə deyil, yaxınlığındakı şəxslərə də müəyyən qədər ziyan vurur. Digər narazılıq doğuran məqam isə vətəndaşların bir qisminin davranış və əxlaq normalarını pozaraq, ətrafındakı insanların reaksiyasını nəzərə almadan səkilərə rahatlıqla tüpürməsi, həmçinin  əllərindəki tullantıları zibil qutularına deyil, yola atmasıdır. 

Mövzu barədə danışan hüquqşünas Əsabəli Mustafayev açıq havada siqaret çəkməklə bağlı qadağanın olmadığını deyib:

"Burada ancaq zibilləməklə bağlı irad ola bilər. İctimai istifadədə olan qapalı yerlərdə (istirahət mərkəzləri,  hava limanı və buna bənzər digər yerlər) isə ancaq xüsusi ayrılmış hissələrdə tütün məmulatlarının istifadəsi mümkündür.  Siqaret kötüyünü yerə atmaq isə zibilləməyə daxildir. Tez-tez dəyişdirildiyi üçün dəqiq yadımda deyil,  amma bunun cərimə miqdarı təqribən 100-500 manat arasındadır”.

Vəkil ictimai yerlərdəki bəzi davranışların isə xırda xuliqanlıq kimi qəbul oluna biləcəyini diqqətə çatdırıb:

 "Məsələn, yerə tüpürmək, üst paltarını çıxarıb gəzmək, bərkdən qışqırmaq, cəmiyyətin qəbul etmədiyi tərzdə sözlər işlətmək xırda xuliqanlıq kimi qiymətləndirilə bilər. Bununla bağlı isə həm sutkalıq həbs, həm də cərimə var. Daha çox isə cərimə tətbiq edilir. Lakin qiymətləndirmə meyarı önəmlidir, məsələn, ictimai yerdir, ancaq elə saatdır ki, küçədə heç kəs yoxdur və şəxs yerə tüpürür, buna görə polisin onu saxlayıb protokol tərtib etməsi doğru deyil. Söhbət ictimaiyyətə qarşı olan əməldən gedir. Əgər ətrafda ictimaiyyət nümayəndəsi yoxdursa, bu əməl qiymətləndirilə bilməz. Digər bəzi hərəkətlər də qanunla tənzimlənir. Məsələn, bəzi çimərliyə yaxın, amma çimərlikdən kənar yerlərdə çimərlik paltarında gəzmək qadağandır. Bir qism şəxs bu qadağanı bəyənmir, ancaq hər ölkənin milli əxlaqı, mentaliteti var və bu bizim ictimai əxlaqa uyğun olmaya bilər”.

Qeyd edək ki, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 212-ci maddəsinə əsasən, Məcəllənin 299, 305, 306.4, 318 və 322.0.4-cü maddələrində nəzərdə tutulan yerlər istisna olmaqla, "Tütün məmulatlarının istifadəsinin məhdudlaşdırılması haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə qadağan edilmiş digər yerlərdə tütün çəkməyə görə otuz manat cərimə tətbiq edilir. Müəssisələrdə, idarələrdə, təşkilatlarda tütün çəkmək üçün xüsusi ayrılmış yerlərin sanitar-gigiyenik normalara və müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi tələblərə cavab verən şəkildə təchizinin və görünən yerlərdə "tütün çəkmək qadağandır” xəbərdarlıq yazısının və ya işarəsinin olmasının təmin edilməməsinə görə vəzifəli şəxslər dörd yüz manat məbləğində, hüquqi şəxslər min manat məbləğində cərimə edilir. "Tütün məmulatlarının istifadəsinin məhdudlaşdırılması haqqında” Qanun ilə qadağan edilmiş yerlərdə (tütün çəkmək üçün təşkil edilmiş xüsusi yerlər istisna olmaqla) tütün çəkilməsinin qarşısının alınmamasına görə isə vəzifəli şəxslər beş yüz manat məbləğində, hüquqi şəxslər min iki yüz manat məbləğində cərimə ödəməlidir. Tütün məmulatları tullantılarının ətraf mühitə atılmasına hallarında tətbiq edilən cərimə məbləği isə 50 manatdır.

Azərbaycanda psixoloqların qəbul qiymətləri niyə əlçatmazdır? - ARAŞDIRMA + FOTO

Əvvəlki illərdə psixoloji xidmət sahəsində mütəxəssis az olsa da, indi bu sahə ilə məşğul olanlar günü-gündən artır. Bunun da dəyişən və gərgin dünyamızın yaratdığı bir sıra obyektiv səbəbləri var. Bu gün təkcə böyüklərin deyil, məktəblilər və azyaşlıların da psixoloq xidmətinə ehtiyacları var. Bu səbəbdən son illərdə psixologiya sahəsi xeyli populyarlaşıb. Bəzən qazanc xətrinə qeyri-peşəkarlar da bu sahəyə üz tuturlar. Qiymətlər isə əl yandırır. Müxtəlif problemlərlə bağlı psixoloqlara üz tutanlar qiymətlərin büdcələrinə uyğun olmadığından şikayətlənirlər.

Bəs, görəsən psixoloqların qəbul qiyməti nə qədər olmalıdır?

Mövzu ilə bağlı Oxu.Az-a açıqlama verən psixoloq Elnur Rüstəmov psixoloji dəstəyə ehtiyacı olan insanların say çoxluğundan danışıb:

"Psixologiya bizim cəmiyyətin ictimai fraksiyasına çevrilib. Həyatımız sanki psixologiya üzərindədir. Psixoloji dəstəyə ehtiyacı olan insanlar çoxdur. İnsanlar arasında münasibət məhz psixologiya ilə tənzimlənir. Psixoloji yardım haqqında xüsusi qanun var. Bu qanunda psixoloji yardımın göstərilməsinin prinsipləri öz əksini tapıb. Ümumtəhsil müəssisələrində olan, həmçinin fiziki məhdudiyyətli şəxslər, məişət zorakılığına məruz qalan, müvəqqəti saxlanılma yerində, islah əmək düşərgəsində, silahlı qüvvələrdə olan insanlar psixoloji yardımı ödənişsiz ala bilirlər”. 

E.Rüstəmov qeyd edib ki, psixoloji yardımların verilməsi üçün hazırda peşəkar kadr çatışmazlığı var:

"İxtisaslaşmış kadrların olması olduqca vacibdir. Sırf ailə psixoloqu sahəsi üzrə ixtisaslaşma yoxdur. Kadrlara böyük ehtiyacımız olacaq. Psixoloji yardım yaxın zamanlarda sığortaya daxil olacaq. Bütün bunlar həyata keçirilsə, müəyyən qədər əlçatan olacaq. Düşünürəm ki, yaxın gələcəkdə bu öz yerini tapacaq. Kadr potensialının hazırlanması ilə bağlı Azərbaycanda bir çox ali təhsil müəssisələrində kadrlar hazırlanır”. 

Psixoloq əlavə edib ki, psixoloji yardımın qiyməti fərdi şəkildə müəyyənləşir:

"Psixoloji yardımın qiyməti haqda konkret söz demək mümkün deyil. Çünki dəyişkəndir. Qiymətlər psixoloqa əsasən dəyişir. Psixoloq qiyməti özü müəyyənləşdirir. Çox istərdim ki, psixoloji yardım keyfiyyətli şəkildə həyata keçirilsin. Burada incə nüanslar öz həllini tapmalıdır. Qanunvericilikdə öz həllini tapmalı, əlçatan olmalıdır”.

Milli Məclisin deputatı, professor Musa Qasımlının sözlərinə görə, insanlar tək psixoloq yanına deyil, eyni zamanda psixoterapevt yanına da getməlidirlər:

"Dünyanın qabaqcıl ölkələrində ailə psixoloqları var. Kimliyindən asılı olmayaraq, demək olar ki, bütün şəxslər psixoloqa müraciət edirlər. Son illərdə bizdə də psixoloji yardım mərkəzləri açılır. İnsanlar tək psixoloq yanına deyil, eyni zamanda psixoterapevt yanına da getməlidirlər”.

M.Qasımlı qeyd edib ki, ailə və məktəb psixoloqlarının sayı artırılmalıdır:

"Bu məsələ ölkəmizdə tədricən inkişaf edir. Hazırda məktəblərimizdə psixoloqlar var. Onların sayı getdikcə artırılır. Hər bir ailənin psixoloqunun olması da qətiyyən kimsəni təəccübləndirməməlidir. Çünki ailə psixoloqları dünyanın ən qabaqcıl ölkələrində var. Elə ailələr var ki, müqavilələr bağlayırlar. Müntəzəm olaraq psixoloqların köməyindən istifadə etməsələr belə, ailə bilir ki, onun hər hansı bir vəziyyətində müraciət edə biləcəyi, yaxından tanıdığı ailə psixoloqu var”. 

Məsələ ilə bağlı araşdırma etdik. Məlum oldu ki, Bakıda psixoloq qəbulunun bir seansı orta hesabla 30-50 manatdan başlayır. Elə psixoloji yardım mərkəzi var ki, bir seansının qiyməti 90 manatdır. Uşaqlar üçün isə qiymətlər qismən fərqlidir. Həftədə 1 dəfə, 45 dəqiqəlik seansın qiyməti 90 manat, həftədə 3 dəfə olan seansın qiyməti 250 manatdır. Uşaqlar üçün həftədə 1 dəfə keçirilən qrup terapiyasının qiyməti 50 manatdır. 

Sözsüz ki, daha məşhur psixoloqlar konsultasiya üçün 80-100 manat alır, hətta bir seansa 400 manat alan psixoloqlar da var.

Psixoloq Samirə Bağırovanın 1 seansının qiyməti 100 AZN, Narınc Rüstəmova 1 seansı 80 AZN, Vəfa Əkbər 1 seansı 50 AZN, Elnur Rüstəmov 1 seansı 50 AZN, Elmir Əkbərin qəbulunun 45 dəqiqəsi 70 AZN-dir.

İnzibati vəzifələrlə bağlı dövlət qulluğuna qəbul üçün keçirilən test imtahanı başa çatıb

Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) tərəfindən iyulun 24-də dövlət qulluğunda inzibati vəzifələrin A növünə (inzibati rəhbər vəzifələr) aid olan AB və AC qruplarına uyğun olan vəzifələr üzrə dövlət qulluğuna qəbul üçün test imtahanı keçirilib.

Bu barədə Dövlət İmtahan Mərkəzi məlumat yayıb.

Bildirilib ki, imtahan kompüter vasitəsilə təlimata uyğun olaraq 3 saat müddətində aparılıb və namizədlərə biliklərini nümayiş etdirmələri üçün zəruri şərait yaradılıb. Namizəd tərəfindən imtahan yekunlaşdırıldıqda və ya imtahan üçün ayrılan vaxt başa çatdıqda namizədə imtahanın nəticələrinə dair arayış təqdim olunub.

İmtahanda 77 namizəd iştirak edib. İmtahan nəticələrinə əsasən, AB3 altqrupu üzrə 1 nəfər, AB4 altqrupu üzrə 1 nəfər, AC1 altqrupu üzrə 3 nəfər, AC2 altqrupu üzrə 1 nəfər, AC3 altqrupu üzrə 10 nəfər, AC4 altqrupu üzrə 14 nəfər olmaqla, ümumilikdə 30 namizəd tələb olunan müsabiqə şərtlərini ödəyərək uğur qazanıb.

Qeyd edək ki, test imtahanından müvəffəqiyyətlə keçən namizədə altqruplara daxil olan vəzifələrə uyğun olaraq sertifikat veriləcək. Sertifikatın qüvvədə olma müddəti 5 ildir.

Test imtahanından müvəffəqiyyətlə keçən namizəd sertifikatı əldə etmək üçün iyulun 25-dən avqustun 5-dək DİM-in portalında müraciət formasını doldurmalıdır. Namizədin təqdim etdiyi məlumatların düzgünlüyünün yoxlanılması məqsədi ilə aşağıdakı sənədlərin skan edilmiş surətləri formaya əlavə edilir:

• ali təhsil haqqında sənədin surəti;

• əmək kitabçasının surəti (olduğu halda).

Müraciət formasına daxil edilmiş məlumatların və əlavə edilmiş sənədlərin düzgünlüyünün dövlət elektron informasiya vasitələri ilə yoxlanılması mümkün olmadığı halda, namizəd həmin sənədin (sənədlərin) müəyyən edilmiş qaydada təsdiq olunmuş surətlərini və ya eyniləşdirmə məqsədi ilə həmin sənədlərin əslini 5 (beş) iş günü müddətində DİM-ə təqdim etməlidir.

İnzibati vəzifələrin müvafiq altqrupu üzrə Sertifikata malik olan şəxs Sertifikatda nəzərdə tutulmuş vəzifə, habelə həmin altqrupun aid olduğu qrup daxilində daha aşağı altqruplara uyğun olan vəzifə üzrə keçirilən müsahibələrdə iştirak edə bilər. Elan edilmiş müsahibədə iştirak üçün müraciət edən namizəd qanunvericiliklə müəyyən edilmiş vakant vəzifələrin tutulmasının ümumi şərtlərinin tələblərinə cavab verməlidir. Ümumi şərtlərin tələblərinə cavab verməyən namizəd müsahibədə iştirak edə bilməz.

İmtahan nəticələri ilə bağlı Apellyasiya komissiyası 25-27 iyul tarixlərində saat 14:00-dan 17:00-dək Dövlət İmtahan Mərkəzində fəaliyyət göstərəcək. Ünvan: Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, Akademik Həsən Əliyev küçəsi, 299.

Qonorarından narazı olanlar: Kitab bazarında qiymətlər necə tənzimlənir? – ARAŞDIRMA

Tərcüməçi və redaktorlar kitab bazarında qonorarın aşağı olmasından giley-güzar edirlər. Naşirlərin isə öz arqumentləri var. Onlar təcrübəli, peşəkar əməkdaşlara daha çox qonorar ödədiklərini deyirlər. Yəni qonorar təyin etmək üçün konkret meyarlar mövcud deyil.

Bütün yaradıcı adamlar üçün çox şirin, möcüzəvi, ürəkaçan bir söz var. Hansıdır? Əlbəttə ki, qonorar! Qonorar azad peşə sahiblərinin, yaradıcı adamların, məsələn, yazıçı, şair, rəssam, tərcüməçi, redaktor, musiqiçi, bəstəkar və digərlərinin zəhmətinin əvəzində aldıqları mükafat, daha doğrusu, əmək haqqıdır. Elə bir yaradıcı adam olmaz ki, qonorarın onun üçün böyük motivasiya olduğunu boynuna almasın. Azərbaycanda da nəşriyyatlar yaradıcı adamlara qonorar verirlər. Bəs görəsən bizdə qonorar hansı meyarlarla hesablanır?

"Kaspi” qəzeti bununla bağlı araşdırma aparıb və geniş yazı yayımlayıb. 

Minimum və maksimum qonorar anlayışı

 

"Qanun” nəşriyyatının müdiri Şahbaz Xuduoğlu deyir ki, tərcüməçi, korrektor, redaktor və digərlər işçilərlə razılaşma yolu ilə əməkdaşlıq edirlər:

"Yəni qonorarlar fərdi münasibət, fərdi anlaşma və fərdi yanaşma ilə təyin olunur. Ümumi normalar – minimum və maksimum qonorar deyilən bir anlayış yoxdur. Bunun təyin olunması da mümkün deyil. Çalışırıq uzun müddət birlikdə işlədiyimiz tərcüməçilərə, redaktorlara, keyfiyyətinə inandığımız, əmin olduğumuz tərcüməçilərə daha yüksək qonorar verək. Yeni başlayanlar, əlbəttə ki, daha az qonorar alırlar. Amma tədricən onların da qonorarı artır. O ki qaldı bu işin necə tənzimlənməsinə, hər iki tərəf arasında görüləcək iş üçün ödəniləcək qonorarın məbləği əvvəlcədən razılaşdırılır. Bu, düzgün işdir. Düzgünlük o vaxt pozulur ki, tərəflərdən biri razılaşmanı pozur”.

Peşəkarlıqdan asılı olaraq qiymət dəyişir

"XAN Nəşriyyatı"nın baş redaktoru Cavid Qədir də bu işdə konkret bir meyarın olmadığını deyir:

"Amma qonorar işarə sayına görə hesablanır. Əgər tərcümə işini götürsək, deyə bilərəm ki, yeni başlamış tərcüməçi ilə peşəkar tərcüməçinin qonorarı eyni deyil. Yəni işarə sayına uyğun olaraq qonorar ödənilsə də, məbləğ tərcümənin keyfiyyətinə, tərcüməçinin istedadına və bacarığına əsasən hesablanır. Redaktorların işi də işarə sayına görə hesablanır. Amma yenə də redaktorun peşəkarlığından asılı olaraq qiymət dəyişir. Müəlliflərə verilən qonorar isə bir başqadır. Onlar da müəyyən şərtlər əsasında verilir. Yenə də burda müəllifin adı böyük rol oynayır. Məsələn, kitabının satışına əmin olduğumuz müəllifə ilk nəşrdə də müəyyən qədər qonorar veririk. Amma digər, məsələn, gənc müəlliflərə ilk nəşrdən qonorar ödənilmir. Amma ikinci nəşrdən alınan gəlirdən müəyyən faiz veririk. Yəni bu işlər bazara görə təyin olunur. Biz də nəşriyyat olaraq istəyərik ki, hər bir müəllifə qonorar verək. Amma bir məsələ var ki, nəşriyyat da kitab çap edəndə xərclərini ödəməlidir”.

Mətnlərə fərq qoyulmur

Şair-tərcüməçi Rəbiqə Nazimqızı deyir ki, bir neçə nəşriyyatla əməkdaşlıq edir və həmçinin də fərdi qaydada fəaliyyət göstərir:

"Hər iki versiyada tərcümə işinə görə bir səhifə üçün 5 manatdan artıq vermirlər. Ən yaxşı halda, bu məbləğ 6-7 manata qədər arta bilər. Mən rus dilindən Azərbaycan dilinə tərcüməni nəzərdə tuturam. Bəzən olur ki, nəşriyyatlar 5 manatı da çox görür, 2-3 manat təklif edirlər. Bu, tərcüməçiyə qarşı haqsızlıqdır. "Xəzər” və "Dünya ədəbiyyatı” jurnalları nisbətən daha yüksək qonorar verir. O jurnallarla da işləmişəm. Əslində, nəşriyyatların (həmçinin də fərdi qaydada) qonorarı hansı meyarlarla hesabladığı mənim üçün də bir o qədər də aydın deyil. 1800 işarə bir A4 səhifə hesab olunur və bu, ara məsafələrlə bir yerdə götürülməlidir. Amma çox vaxt 2000 işarəni, üstəgəl də, ara məsafəni işarə sayı kimi nəzərə almadan bir səhifə kimi hesablayır və qiymət çıxarırlar. Yəni bu işdə konkretlik, dəqiq meyarlar yoxdur. Bundan başqa, mətnlər də fərqlidir. Mətn var ki, tərcüməsi çox qəlizdir. Məsələn, elmi mətnlər var – fəlsəfi, texniki, tibbi, siyasi və s. Bu cür mətnləri tərcümə etmək üçün çox zaman və zəhmət sərf olunur. Amma belə ağır mətnlərin qonorarı ilə bəsit, sadə mətnlərin qonorarı eynidir. Yəni mətnlərə fərq qoyulmur. Belə olanda, istər-istəməz keyfiyyət aşağı düşə bilər. Tərcüməçi də çalışır ki, daha çox sifariş götürsün ki, daha çox pul qazansın. Redaktor da elə onun kimi. Ona görə də, ümumi mənada bazarda keyfiyyət aşağı düşür. Tutalım biri-ikisi vicdanla işləyir. Amma ümumilikdə götürəndə vəziyyət ürəkaçan deyil. Və mən, əsasən tərcümə və redaktənin keyfiyyətindən razı deyiləm. Düşünürəm ki, qonorar yüksəlməyənə qədər tərcümə keyfiyyəti də düzələn deyil”.

Acınacaqlı vəziyyət Rəbiqə xanım fikirlərinə əlavə olaraq redaktə işlərindən də danışdı:

"Redaktə işlərindən danışsaq, yenə də həm fərdi qaydada işləyirəm, eyni zamanda da Azərbaycan Dövlət Tərcümə Mərkəzində çalışıram. Fərdi qaydada bir çox kitabların redaktoruyam. Deyə bilərəm ki, kitab bazarında redaktor üçün normal qonorar yoxdur. Yəni həm redaktə, həm də tərcümə sahəsində qonorar kifayət qədər aşağıdır. Necə olur ki, ölkədə maaşlar qalxır, hər şeyin qiyməti yüksəlir, amma tərcümənin orta statistik qiyməti 5 manatdan yuxarı qalxmır? Bir az yuxarı məbləğ deyəndə gedib qeyri-peşəkarla əməkdaşlıq edirlər. Ona görə deyirəm ki, ölkədə istər tərcümə, istərsə də, redaktə baxımından vəziyyət acınacaqlıdır”.

Axtarış
Xəbər lenti
Reklam