Dünya bazarında neft qiymətləri necə dəyişib?



Dünya bazarında neft qiymətləri fərqli formada dəyişib.

WTI markalı neftin oktyabr fyuçersləri 2,10% bahalaşaraq bir bareli 88,69 ABŞ dolları olub.

"Brent” markalı neftin noyabr fyuçersləri 0,72% ucuzlaşaraq bir barelin satış qiyməti 95,05 ABŞ dolları təşkil edib.
Neft yataqlarının köhnəlməsi, tükənməsi nə ilə nəticələnə bilər? – RƏY

Azərbaycanda neft hasilatının 2010-cu ilin üçüncü rübündən başlayaraq azalması məlumdur. Neft hasilatında zirvə məhz həmin ildə qeydə alınmışdı. 12 ildir ki, hasilat azalan xətlə gedir.

Energetika Nazirliyinin məlumatına əsasən, 2022-ci ilin yanvar-iyun ayları Azərbaycanda 16,5 milyon ton neft (kondensatla birlikdə) hasil edilib. Bu, 2021-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 0,7 milyon ton və ya 4 faiz azdır. 2021-ci ilin ilk 6 ayında da neft hasilatı 2020-ci ilin ilk yarısı ilə müqayisədə təqribən 2 faiz azalıb. Ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə "Azəri-Çıraq-Günəşli”dən çıxarılan neft 1 milyon ton və ya 8,8 faiz azalıb. "Şahdəniz”dən çıxarılan kondensat nefti 0,3 milyon ton və ya təqribən 16 faiz artıb. Bəs hasilatın azalmasının qarşısını ala bilərikmi? Neft yataqlarının köhnəlməsi, tükənməsi nə ilə nəticələnə bilər?

Məsələ ilə bağlı "Kaspi” qəzeti mütəxəssis fikri öyrənib.

Enerji məsələləri üzrə ekspert Zəfər Vəliyev deyir ki, neft sənayesində hasilatın azalması təbiidir: "Yataqlar kəşf edilir, sənaye istismarına verilir, müəyyən mərhələdə hasilatın pik həddinə çatır və ondan sonra hasilat həcmlərində azalmalar baş verir. Bu, əsasən, yatağın geoloji quruluşu, hasilat tempi və termodinamikanın qanunları ilə bağlıdır. Azərbaycanda hasilatın pik həddi 2010-cu ilin üçüncü rübündə "Azəri-Çıraq-Günəşli” dəniz yataqları bloklarında 810 min barel səviyyəsində qeydə alınmışdı. Ondan sonra istehsal göstəriciləri enməyə doğru yönəlib. O dövrdə Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti və xarici tərəfdaşlarla birlikdə işlənən yataqlardan hasil edilən neft həcmləri illik 50 milyon ton olub. Ondan sonra Azərbaycanda hasilat həcmlərinin azalması baş verib. Bu da təbii azalmadır. Çünki hər bir yatağın özünün hasilatının pik həddi var. O, pik həddinə yetdikdən sonra hasilat həcmlərinin azalması baş verir”.

Mütəxəssis deyir ki, hasilat həcmlərinin müəyyən bir müddət sabit saxlanması əlavə vəsait tələb edir. Onun sözlərinə görə, məhz bu istiqamətdə Dövlət Neft Şirkətinin proqramı da var: "Qarşıdakı illərdə də hasilat həcmlərində azalmalar baş verəcək. Hələ ki, həcmlərin sabit saxlanması üçün mövcud yataqlar var. Məsələn, Azərbaycanla Türkmənistan arasında Xəzər dənizində "Dostluq” yatağının birgə kəşfiyyatı, işlənməsi və mənimsənilməsi haqqında Anlaşma Memorandum imzalanıb. Türkmənlər bu yatağı "Sərdar", biz isə "Kəpəz" adlandırırıq. O yatağın sənaye istismarına verilməsi hələ baş tutmayıb. Bu yataq sənaye istismarına veriləcəyi təqdirdə, təbii ki, Azərbaycanda hasilat həcmlərinin artması baş verə bilərdi. Təəssüf ki, hələ bu sahədə ciddi addım atılmayıb. Düzdür, razılaşma, qarşılıqlı anlaşma memorandumu var, amma yatağın işlənməsi ilə bağlı konkret tədbirlər görülmür. Bundan əlavə, Qarabağ strukturu, eyni zamanda Abşeron yarımadasında dayaz sulu dəniz blokları işlənir. Orada 3 yataqdan söhbət gedir: Şimal Şərq Perspektiv sahəsində Şimal Xali (NKX01) kəşfiyyat quyusu, Cənub Şərq Perspektiv sahəsində Qarabatdaq (QBDX01) kəşfiyyat quyusu və Qərb Perspektiv sahəsində Bibiheybət (BHEX01) kəşfiyyat quyusu. Hazırda bu yataqlarda kəşfiyyat quyularının qazılması həyata keçirilir. Təbii ki, burada işlər müsbət sonluqla nəticələnərsə, Azərbaycanda neft hasilatını müəyyən müddət sabit saxlamaq mümkün olacaq”.

Həmsöhbətimiz vurğuladı ki, neft hasilatı azalsa da, qarşıdakı illərdə qaz və kondensat hasilatında artımlar olacaq: "Qarşıdakı illərdə qaz və kondensat hasilatında artımlar baş verəcək. Lakin neft hasilatı ilə bağlı bu proqnozu verə bilmirik. Azalmalar olacaq və bu da təbiidir . Hasilatın artmasından hələ söhbət getmir. Amma hasilat həcmlərini müəyyən müddət sabit saxlamaq olar. Məsələn, Dövlət Neft Şirkətinin qurudakı yataqları var. Həmin o yataqların neftvermə əmsalını artırmaq mümkündür. Dövlət Neft Şirkətinin vitse-prezidenti Xoşbəxt Yusifzadə də qeyd edib ki, Azərbaycanda neft hasilatını müəyyən müddətdə sabit saxlamaq quru yataqlarının istismarı ilə bağlı yaradılmış birgə müəssisələrin fəaliyyətindən asılıdır. Burada yeni texnologiyalardan, nanotexnologiyaların tətbiqindən istifadə oluna bilər. Əgər bu məsələlər müsbət sonluqla davam edərsə, müəyyən müddətdə Azərbaycanda neft hasilatını sabit saxlamaq olar. Amma bütün hallarda hasilat həcmlərində azalmaların baş verməsi təbiidir. Çünki yataqlar qocalır, öz pik hasilat həddini keçir və, təbii ki, azalma olur”.

Mütəxəssis vurğulayır ki, hasilat nəinki arta, hətta tam dayana bilər: "Elə dövlətlər var ki, müəyyən müddətdə yüksək hasilat həcmləri müşahidə olunub. İllər keçdikcə isə mərhələli şəkildə hasilat həcmləri azalıb və yataqlar fəaliyyətini tamamilə dayandırıb. Bizim "Azəri-Çıraq-Günəşli” yataqlar blokunun 2050-ci ilədək işlənməsinin prinsipləri razılaşdırılıb. 2050-ci ilə kimi də Azərbaycanda neft sənayesində hasilat prosesi davam edəcək. Müəyyən mərhələdən sonra quyuların neftvermə əmsalı aşağı düşəcəksə, onların fəaliyyəti dayandırılacaq”.

Avropanın strateji seçimi – TƏHLİL

"Avropa istəyirsə, buyursun, xərcini çəksin və qazını alsın. Biz isə öz qazımızı və hətta üçüncü tərəfin də qazını verə bilərik. Çünki biz qaz ölkəsi olaraq heç kəsə qısqanclıqla yanaşmırıq. Əsas odur ki, kapital yatırılsın və qazanılsın”. 

Enerji təhlükəsizliyi məsələsi hər zaman ABŞ və Avropa İttifaqına daxil olan dövlətlər tərəfindən xüsusi önəm kəsb edib. Azərbaycan isə hələ ötən əsrin 90-cı illərində imzalanan "Əsrin müqaviləsi” ilə bu təhlükəsizlikdə özünün əhəmiyyətli yeri olduğunu sonrakı illərdə sübut etdi. Rusiya ilə Ukrayna arasında baş verən müharibə isə qoca Avropanı Kremldən asılılığı azaltmaq və alternativ mənbələr axtarmaq məcburiyyətində qoydu. 

Mövzu ilə bağlı "Kaspi” qəzetinin yazısını təqdim edirik:

Məhz indi baş verən proseslər fonunda...

Xüsusilə mavi yanacaq baxımından Rusiyadan asılı olan Avropa ölkələri məngənədən nisbətən qurtulmaq üçün Azərbaycana üz tutmalı oldular. Cənub Qaz Dəhlizinin məhz indi baş verən proseslər fonunda Avropa üçün birinci dərəcəli əhəmiyyət kəsb etdiyi özünü göstərdi. Onu qeyd edək ki, Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə hazırda 10 milyard kub metr qaz ixrac olunur. Halbuki kəmərin imkanları daha çoxdur və rəsmi Bakı hər zaman Avropaya bu imkandan istifadə imkanı yaradacağını da bəyan edib. Yaranmış situasiya fonunda Avropa İttifaqı bu istiqamətdə Azərbaycanla danışıqlar aparırdı. Hətta bu günlərdə Prezident İlham Əliyev altı ayın yekunlarına həsr edilən müşavirədə dəhliz vasitəsilə Avropaya əlavə qaz ixracı məsələsinə də toxunmuşdu. İyulun 18-də isə Avropa Komissiyasının (AK) Prezidenti Ursula fon der Lyayen və Prezident İlham Əliyev arasında Azərbaycan və Aİ arasında enerji sahəsində strateji əməkdaşlıq haqqında qarşılıqlı anlaşma memorandumu imzalanıb. Bu sənədin Azərbaycan üçün siyasi və iqtisadi əhəmiyyəti nədən ibarət olacaq? 

"Avropanın bizdən nə qədər qaz alacağını bilmirdik”

Mövzu ilə bağlı "Kaspi” qəzetinə açıqlamasında enerji məsələləri üzrə ekspert İlham Şaban bildirdi ki, "Şahdəniz”dən sonra növbəti qaz yatağımızın ehtiyatları böyük bazarlara çıxacaq: "Yəni növbəti qaz yatağı isə "Abşeron”dur. İndiyədək onun ikinci mərhələsinin layihə şəklində işlənməməsinə səbəb odur ki, Avropanın bizdən nə qədər qaz alacağını bilmirdik. Məhz Avropa mediasından sızdırılan məlumata görə, 10 milyard kub metr qaz almaq niyyətindədirlər. Bu da yaxın 10 ildə Azərbaycan üçün qaz ixracı potensialı yaradır”.

Ekspert vurğuladı ki, Cənub Qaz Dəhlizinin imkanı 31 milyard kub metr Avropa sərhədinə, Avropa ərazisində isə 20 milyard kub metrə qədərdir: "Biz bu gün 10 milyard kub metr qazdan bir az artıq ixrac edirik və bunu 20 milyard kub metrə qədər də çatdırmaq imkanımız var. Elə bu səbəbdən də məhz Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Avropaya qaz ixracı 20 milyard kub metrə qədər qaldırılacaq”.

"Əsas odur ki, kapital yatırılsın və...” 

İ.Şaban gələcəkdə Türkmənistan qazının bu dəhliz vasitəsilə Avropaya ixracı məsələsinə toxunaraq qeyd etdi ki, belə bir addımın atılması mümkündür: "Buraya nəinki Türkmənistanın, başqa ölkələrin də qoşulması üçün heç bir maneə yoxdur. Amma bunun üçün investisiyalar və kəmərin gücünün artırılması üçün əlavə qurğuların tikilməsi vacibdir. Kim bunun üçün investisiya yatıracaqsa, o da bəhrəsini görəcək. Yəni söhbət Avropadan gedirsə və istəyirsə, onda buyursun, xərcini çəksin və qazını alsın. Biz isə öz qazımızı və hətta üçüncü tərəfin də qazını verə bilərik. Çünki biz qaz ölkəsi olaraq heç kəsə qısqanclıqla yanaşmırıq. Əsas odur ki, kapital yatırılsın və qazanılsın”. 

"Azərbaycana uzunmüddətli öhdəçilik lazım idi”

Beynəlxalq idarəetmə üzrə ekspert Əhməd Əlili bildirdi ki, bu sənədi Avropa İttifaqının strateji seçimində dönüş kimi görmək lazımdır: "Çünki Avropa İttifaqı uzun müddətdir ki, Rusiya qazından imtina etməyi planlaşdırır. Amma onu nə ilə əvəz edəcəyi barədə qəti qərar verə bilmirdi. Azərbaycan tərəfinə lazım idi ki, uzunmüddətli öhdəçilik ortada olsun. Çünki qazın istehsalı elə bir məsələdir ki, burada uzunmüddətli öhdəçilik olmalıdır. Yəni qaz çıxarılandan dərhal sonra satılmalıdır. Onu neft kimi uzun müddət anbarlarda saxlamaq olmur. Avropa İttifaqı da üzərinə qısamüddətli öhdəlik götürmək istəyirdi ki, hazırda Rusiya ilə yaranmış böhran fonunda məsələləri bu və ya digər formada həll edə bilsin”.

"Brüsseldən daha çox xoş sözlər eşidəcəyik”

Ekspert vurğuladı ki, bu sənəd Avropa İttifaqı ilə uzunmüddətli öhdəliyin, o cümlədən strateji seçimin Azərbaycan üzərində cəmləndiyi bir məqamdır: " "Əsrin müqaviləsi” imzalanandan sonra ABŞ və Avropa İttifaqının strategiyasına təsir edə bilən uzunmüddətli strategiya formalaşdı. Hesab edirəm ki, hazırda biz oxşar prosesləri yaşamaqdayıq. İndiki proseslər Azərbaycanın yaxın on ildə xarici siyasətinə təsir edən bir məqam olacaq. Bu, Avropa İttifaqı ilə Azərbaycan arasında yaxınlaşmanı təmin edən bir sənəddir. Əlbəttə ki, bu kontekstdə sənədin Azərbaycan üçün pozitiv tərəfləri çox olacaq. Həm sosial-siyasi proseslərin inkişafı, xüsusilə postmünaqişə cəmiyyəti quruculuğu məsələsində, həm də Qarabağla bağlı olan proseslər fonunda, düşünürəm ki, Brüsseldən daha çox xoş sözlər eşidəcəyik. Bir sözlə, bu sənədin əhəmiyyəti olduqca vacibdir”.

Dövlət dəstəyinə ehtiyac duyan bazar - FOTO

"Səhm bazarının yaranması və inkişafı üçün tələb olunan infrastruktur elementləri mövcuddur, yoxsa yox? Son 20 ildə Azərbaycanda qiymətli kağızlar bazarının bütün əsas elementləri, yəni fond birjası, depozitar, investisiya şirkətləri, nəzarət orqanı, normativ-hüquqi baza yaradılıb və inkişaf etdirilir. Beləliklə...”

Son dövrlərdə "Azərbaycan şirkəti səhmdarlarına dividend ödəyəcək” başlıqlı xəbərlərlə tez-tez rastlaşırıq. İqtisadiyyatın inkişafında güclü təsirə malik olan səhm bazarında işartılar görünsə də, hələ ki, istənilən səviyyədə deyil. Bəs nə üçün Azərbaycanda səhm bazarını formalaşdıra bilmirik? Niyə bizdə böyük müəssisənin səhmdarı olub illik qazanc sahibi olanlar barmaqla sayılacaq qədər azdır? Problem nədir və hansı addımlar atılmalıdır?

"Səhmdar cəmiyyətlər daha çox inkişaf edərsə...”

Millət vəkili Vüqar Bayramlı da "Kaspi”yə açıqlamasında təsdiqləyir ki, ölkədə qiymətli kağızlar bazarı son zamanlar zəif inkişaf edən sahələrdəndir: "Bu bazarın inkişafı ilə bağlı həm Mərkəzi Bank, həm də digər qurumlar tərəfindən işlər görülsə də, Azərbaycan iqtisadiyyatındakı payı yüksək deyil. Çünki Azərbaycanda səhmdar cəmiyyətləri müəssisələrin digər formaları ilə müqayisədə daha zəif inkişaf edib. Xüsusən də, özəlləşmə prosesindən sonra səhmdar cəmiyyəti kimi yaranan yeni müəssisələr sonradan firma kimi formalaşmağa başladı. Səhm bazarının inkişafı səhmdar cəmiyyətlərinin inkişaf səviyyəsindən birbaşa asılıdır. Əgər səhmdar cəmiyyətlər daha çox inkişaf edərsə və şirkətlər səhmdar cəmiyyət formasında fəaliyyət göstərməyə üstünlük verərsə, bu bazar da inkişaf edər. Bu istiqamətdə dövlət dəstəyinin gücləndirilməsinə ehtiyac var”.

"Son iki ildə aktivlik var”

Daxili və xarici bazarlarda ticarət bölməsi üzrə mütəxəssis Elçin Məmmədov deyir ki, hazırda respublikada 2000-dən çox səhmdar cəmiyyətlər mövcuddur və bu cəmiyyətlərdən bir hissəsinin səhmləri Bakı Fond Birjasında tədavüldədir: "Onların arasında mənfəətlə çalışan, stabil dividend ödəyən şirkətlər də var. İnvestorların bu şirkətlərin səhmlərinə maraq göstərməsi, onlarla ticarətin nisbətən daha aktiv aparılmasının əsas səbəblərindəndir. 2021-ci ildə Azərbaycanda səhmlərlə ilkin bazarda 211 milyon, təkrar bazarda isə təxminən 67 milyon manat həcmində alqı-satqı əqdi bağlanıb. Bu göstəricilər qiymətli kağızlar bazarının ümumi həcmi ilə müqayisədə kiçik görünsə də, ölkəmizdə səhm bazarının yox olmasını deməyə əsas vermir. Son 10 il ərzində ölkəmizdə səhm və ümumilikdə qiymətli kağızlar bazarının inkişafı üçün mühüm tədbirlər görülüb. Bazarın effektiv fəaliyyəti üçün bazar infrastrukturunun bütün elementləri artıq yaradılıb və aktiv fəaliyyət göstərir. İnvestorların hüquqlarının müdafiəsi, qiymətli kağızların buraxılışı və tədavülü, bazarın peşəkar iştirakçılarının lisenziyalaşdırılması, fəaliyyəti və digər aidiyyəti məsələləri tənzimləyən qanunvericilik bazası yaradılıb. Son iki ildə bu sahədə aktivlik var. Ümid edirəm ki, biz yerli bazarda aktiv istiqraz buraxılışı ilə yanaşı, səhm buraxılışı vasitəsi ilə də kapital cəlb edilməsinə maraq göstərən şirkətlərin sayında artım görəcəyik”.

İki əsas problem var

Ekspertin sözlərinə görə, bu sahədə iki əsas problem var: "İlk problem infrastrukturdur. Səhm bazarının yaranması və inkişafı üçün tələb olunan infrastruktur elementləri mövcuddur, yoxsa yox? Son 20 ildə Azərbaycanda qiymətli kağızlar bazarının bütün əsas elementləri, yəni fond birjası, depozitar, investisiya şirkətləri, nəzarət orqanı, normativ-hüquqi baza yaradılıb və inkişaf etdirilir. Beləliklə, infrastruktur baxımından səhm bazarının inkişafı qarşısında hazırda maneə durmur. İkinci problem səhmlərin tələb-təklif problemidir. Yəni səhm buraxmaq yolu ilə qiymətli kağızlar bazarından kapital cəlb etmək niyyətində olan şirkətlərin və vəsaitlərini bu səhmlərə yatırım etmək niyyətində olan investorların mövcudluğu müzakirə mövzusuna çevrilir. Əgər biz bu gün yerli şirkətlərin səhmlərinə investisiya edən və etmək istəyən şəxslər tapa biliriksə, səhm buraxaraq kapital cəlb etmək istəyən şirkət tapmaq çox çətindir. Fikrimcə, bunun əsas səbəbi biznes sahiblərinin də yaratdıqları şirkətlərdə mülkiyyət paylarının səhm satışı vasitəsi ilə kənar şəxslərə ötürülməsinə tərəddüdlə yanaşmasıdır. Bu cür yanaşmanı tək bizim ölkədə yox, bir çox kontinental Avropa ölkələrində də müşahidə etmək olar. Misal üçün, Avropanın ən böyük ölkələrindən və dünyanın aparıcı iqtisadiyyatlarından biri olan Almaniyada da bir çox nəhəng şirkətlər səhmdar cəmiyyəti formasında təsis olunsa da, səhmləri birjada ticarət edilmir. Fikrimcə, kapital bazarının daha çox istiqraz yönümlü və ya səhm yönümlü olmasını ölkənin inkişaf səviyyəsi ilə yox, həmin ölkədə bərqərar olunmuş iqtisadi münasibətlər mədəniyyəti ilə daha çox əlaqələndirmək olar”.

"Əhalinin maliyyə savadlılığı artırılmalıdır”

Mütəxəssis vurğulayır ki, bu sahəyə marağı artırmaq üçün əhalinin maliyyə savadlılığı artırılmalıdır: "Həmçinin kapital bazarında mövcud investisiya alətlərinin çeşidi artırılmalıdır. Maliyyə savadlılığının artırılması tədbirləri ilə dövlət qurumları, təhsil ocaqları və sözsüz ki, bazarın peşəkar iştirakçıları məşğuldur. Bazarda mövcud investisiya alətlərinin genişləndirilməsi isə ilk növbədə peşəkar iştirakçıları olan investisiya şirkətlərindən asılıdır. Onlar qısa müddətdə kapital bazarında təcrübəsi olmayan sıravi vətəndaşlardan aktiv investor kütləsi formalaşdırmaq potensialına malikdir. Misal üçün, əhali arasında yaxşı tanınan şirkətin istiqraz və xüsusilə də səhmlərinin kütləvi təklif üsulu ilə bazara buraxılması və prosesin KİV-lərdə geniş təbliğ edilməsi vətəndaşların marağını bu investisiya alətinə çəkə bilər. Nəticədə bir dəfə qiymətli kağıza investisiya etmiş şəxsin ikinci dəfə də digər alətə investisiya etmək ehtimalı artır ki, bu da öz növbəsində həmin şəxsin aktiv investor təbəqəsinə daxil olmasına şərait yaradır”.

İlin birinci rübündə Azərbaycandan Avropaya tədarük olunan qazın dəyəri açıqlanıb

Bu ilin birinci rübündə Azərbaycandan Avropaya tədarük olunan qazın dəyəri açıqlanıb.

"Report” xəbər verir ki, bu barədə Avropa Komissiyasının (AK) Avropa qaz bazarındakı vəziyyətlə bağlı rüblük hesabatında deyilir.

Avropa İttifaqı (Aİ) ölkələri 2022-ci ilin birinci rübündə Trans-Adriatik Qaz Boru Kəməri (TAP) vasitəsilə Azərbaycandan 2,1 milyard avro həcmində qaz alıb.

AK il ərzində Azərbaycandan tədarükün artdığını qeyd edib. Hesabata görə, bu ilin birinci rübündə TAP vasitəsilə qaz nəqlinin xüsusi çəkisi bir il əvvəlki 1,2 faizə qarşı ümumi tədarükün 2,5 faizini təşkil edib.

"TAP Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Azərbaycanın qaz ehtiyatlarına çıxışı təmin edir ki, bu da Aİ-nin qaz təchizatı təhlükəsizliyi siyasətinin mühüm nəticəsidir”, - sənəddə vurğulanır.

Azərbaycan qazının TAP kəməri ilə İtaliya, Yunanıstan və Bolqarıstana tədarükü 2020-ci il dekabrın 31-dən başlayıb.

2021-ci ildə Azərbaycan Avropaya 8,2 milyard kubmetr, 2022-ci ilin birinci rübündə isə 2,6 milyard kubmetr qaz ixrac edib. 2022-ci ildə Avropaya qaz ixracının 10 milyard kubmetrdən çox olacağı proqnozlaşdırılır.

Azərbaycan nefti bahalaşıb

Dünya bazarında "Azeri Light” (CIF) markalı neftin qiyməti artıb.

"Azeri Light” markalı neftin bir barelinin qiyməti 1,53 dollar artaraq 121,25 dollar olub.

Azərbaycan neftinin bir barelinin bu il ərzində maksimum qiyməti martın 9-da (135,99) qeydə alınıb.

Xatırladaq ki, "Azeri Light” markalı neftin bir barelinin qiyməti 2020-ci ilin aprel ayında minimal səviyyəyə düşərək 15,81 dollar olub, 2008-ci ilin iyulunda isə maksimum qiymətə - 149,66 dollara satılıb.

“Yenidən qapanmalar iqtisadiyyata ciddi zərər vuracaq” - Ekspertdən HƏYƏCAN TƏBİLİ

"Yenidən qapanmaların olması ciddi iqtisadi zərərlə müşahidə ediləcək. Ən çox zərər görənlər isə günəmuzd işləyənlər və sahibkarlar (mikro və kiçik) olacaq”.

Bizim.Media məlumatına görə, bu fikirlər iqtisadçı-ekspert Eldəniz Əmirova məxsusdur.  

Ekspertin sözlərinə görə, bu vəziyyəti fürsətə çevirib qazananlar da olacaq:  

"Amma bu iqtisadi aktiv əhalinin heç mində biri qədər deyil. Qapanma qərarının Avropada verilməsinə baxmayaraq, dünyada neft-qaz qiymətlərinə də təsir edir. Nəticədə ölkəyə valyuta daxilolmaları kəskin azalacaq. 

Əhalinin qapanmadan təsirlənən hissəsinə, o cümlədən dəstəyə ehtiyac duyan sahibkarlara maddi dəstəyin göstərilməsi üçün isə maliyyə vəsaiti lazım olacaq.

Başqa vaxt olsaydı, "qapanmalar tələbi aşağı salacaq, nəticədə inflyasiyanın sürəti azalacaq” deyərdim. Amma qapanma səbəbindən istehsal-logistika zəncirində qırılmaların olması təklifi də kəskin azaldacaq.

Buna görə də təklif tələbdən daha çox azalacaq. Demək ki, qapanmaların inflyasiyaya da təsiri çox pis olacaq.  

Bu il iqtisadiyyatın "gül-çiçək açdığı” 2019-cu il deyil. İndi dünyanın ərzaq qıtlığı və digər ciddi iqtisadi şoklar yaşadığı 2022-ci ildir. Odur ki, "qapanma” qərarından birmənalı şəkildə uzaq durmaq lazımdır. Hətta "qapanma”nın anonsunu verib, iqtisadi aktivliyə təhdidlər yaratmaq belə yanlış addımdır”. 

Zavodu yanaraq külə dönən “Azersun”a dəymiş ziyanı hansı şirkət ödəyəcək?

"Azərsun Holdinq” MMC bu ilin aprel ayında Sumqayıt şəhərinin Hacı Zeynalabdin Tağıyev qəsəbəsindəki "Azərsun Sənaye Parkı”nda baş vermiş yanğına görə daşınar və daşınmaz əmlakına dəymiş ziyanı Almaniyanın "Hellman&Friedman” təkrarsığorta şirkəti ödəyəcək.

Bunu "Report”a Bakıda keçirilən Azərbaycan-Qara Dəniz Ticarət və İnkişaf Bankı biznes forumunda iştirak edən holdinqin baş icraçı direktoru Savaş Uzan bildirib.

S.Uzan yanğına görə sığorta ödənişi üçün müraciət etdiklərini bildirib:

"Bu işlər bir az vaxt alır, öncə rəsmi hesabatların açıqlanması lazımdır. Hazırda nəticələri, təzminatın ödəniləcəyini gözləyirik”.

Bulvarın nizamnamə kapitalı milyonlarla manat AZALDILDI

Dənizkənarı Bulvar İdarəsinə məxsus "Dənizkənarı Milli Park” MMC nizamnamə kapitalını 6 211 020 manat azaldaraq 10 manata endirdiyini elan edib.

"Report” bu barədə İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin "Vergilər” qəzetinə istinadən xəbər verir.

Dövlət şirkətinin kapitalı 2020-ci ilin yanvar ayında kəskin artırılmışdı.

Xatırladaq ki, "Dənizkənarı Milli Park” 2008-ci ildə yaradılıb.

Qiyabi təhsil alan tələbələrə də təhsil krediti verilə bilər - RƏSMİ

Qiyabi təhsil alan tələbələrə də Təhsil Tələbə Kreditlərinin verilməsi barədə təklif irəli sürüləcək.

Bu barədə Trend-in sorğusuna cavab olaraq Təhsil Tələbə Krediti Fondundan bildirilib.

Qeyd edilib ki, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 24 iyul 2021-ci il tarixli 226 saylı Qərarı ilə təsdiq edilmiş "Təhsil Tələbə Krediti Fondunun vəsaiti hesabına təhsil tələbə kreditlərinin verilməsi” Qaydasına görə, Təhsil tələbə krediti Universitetlərin, bakalavriat, magistratura (rezidentura) səviyyələrində, orta ixtisas təhsili pilləsində və peşə təhsili pilləsinin yüksək texniki peşə təhsili səviyyələrində əyani və ödənişli əsaslarla təhsil alan tələbələrə şamil edilir.

"Sözügedən qaydalara qiyabi təhsil alan tələbələrə də Təhsil Tələbə Kreditlərinin verilməsi barədə əlavələr edilməsi məqsədilə Fondun idarəetmə orqanı olan Himayəçilik Şurasının iclasında təklif irəli sürüləcəkdir. Təklif qəbul olunarsa, bu barədə müvafiq qayda mətbuatda və sosial şəbəkə hesablarımızda paylaşılacaq”, - deyə əlavə edilib.

Xatırladaq ki, Təhsil Tələbə Kredit Fondu krediti təhsil haqqının ödənilməsi üçün verir. 2021-ci il oktyabr ayından təhsil tələbə kreditlərinin verilməsinə başlanılıb və bu günə qədər altı mindən çox tələbə təhsil krediti alıb.

Axtarış
Xəbər lenti
Reklam