"İctimai iştirakçılıq haqqında” Azərbaycan Respublikasının 22 noyabr 2013-cü il tarixli 816-IVQ nömrəli Qanunu və Nazirlər Kabinetinin 30 may 2014-cü il tarixli 171 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş "İctimai Şuranın vətəndaş cəmiyyəti institutları tərəfindən seçilməsinə dair Əsasnamə”nin icrasını təmin etmək məqsədilə, Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət Nazirliyinin fəaliyyət istiqamətləri üzrə hüquqi aktların qəbulunda, müvafiq fəaliyyət sahələrində ictimai nəzarətin təşkilində vətəndaş cəmiyyəti institutlarının iştirakını təmin etmək üçün Mədəniyyət nazirinin birinci müavini, Mədəniyyət nazirinin vəzifələrini müvəqəti icra edən Anar Kərimov Mədəniyyət Nazirliyi yanında İctimai Şuranın seçki komissiyasının yaradılması haqqında əmr imzalayıb.

Bu barədə Mədəniyyət Nazirliyindən məlumat verilib.

İctimai Şuranın yaradılması Mədəniyyət Nazirliyinin fəaliyyətində şəffaflığın daha da artırılması, müvafiq sahədə ictimaiyyətlə qarşılıqlı fəaliyyətin gücləndirilməsini təmin etmək məqsədi  daşıyır.

İctimai Şura mədəniyyət sahəsində müxtəlif məsələlərlə bağlı müzakirələr təşkil etmək, müvafiq sahədə dövlət siyasətinin həyata keçirilməsi  ilə bağlı Mədəniyyət Nazirliyinə təkliflər vermək və qanunvericiliklə müəyyən edilmiş digər hüquqlara malik olan məşvərətçi qurum olaraq fəaliyyət göstərəcək.

İctimai Şura ictimai əsaslarla (ödənişsiz) fəaliyyət göstərəcək. Mədəniyyət sahəsində ixtisaslaşan hər bir Azərbaycan  vətəndaşı İctimai Şuraya üzv seçilə bilər.

İctimai Şuraya seçkilərin təşkili məqsədilə Mədəniyyət Nazirliyinin dörd və mədəniyyət sahəsində ixtisaslaşmış vətəndaş cəmiyyəti institutlarının beş nümayəndəsindən ibarət Seçki komissiyası yaradılıb. Seçki komissiyası tərəfindən İctimai Şura üzvlərinin sayı, namizədlərin, seçicilərin qeydiyyatı və digər təşkilati məsələlər barədə qərar qəbul edilib.

İctimai Şuraya namizədlərin və seçici qismində çıxış edəcək vətəndaş cəmiyyəti institutlarının qeydiyyatı 20 oktyabr 2020-ci il tarixinədək davam edəcək. İctimai Şuraya üzvlüyə namizəd şəxslərə və seçki prosesində seçici kimi iştirak etmək istəyən vətəndaş cəmiyyəti institutlarının təmsilçilərinə dair tələblərlə nazirliyin rəsmi internet saytının "Elanlar" bölməsində yerləşdirilmiş link vasitəsilə tanış olmaq olar.

 
 


 

"Anar Kərimovun fəxri adlarla bağlı açıqlaması çox xoşuma gəldi və kaş ki, bu əməldə də öz əksini tapaydı. Adətən biz pafoslu danışırıq, amma əməldə bunu göstərə bilmirik”

Bunu  açıqlamasında Əməkdar artist, qiraətçi Ağalar Bayramov deyib. A.Bayramov haqqı olan Xalq artisti fəxri adına indiyə kimi layiq görülməməsinə görə təəssüfləndiyini bildirib:

"Anar Kərimovun fəxri adlarla bağlı açıqlaması çox xoşuma gəldi və kaş ki, bu əməldə də öz əksini tapaydı. Adətən biz pafoslu danışırıq, amma əməldə bunu göstərə bilmirik. Bu çox gözəl təklifdir. Açığını deyim ki, Mədəniyyət Nazirliyində bir vaxt baş verənlərə görə dövlətə insanların inamı azalmışdı. Azərbaycanıma, dövlətimə qurban olum, mənim isə inamım heç vaxt azalmayıb, amma təbii ki, içimdə bir inciklik olub və bu indi də var. Mən 2002-ci il dekabrın 4-də ulu öndər Heydər Əliyev tərəfindən Əməkar artist fəxri adına layiq görülmüşəm. Mənlə paralel fəxri ad alanlar dörd il sonra Xalq artisti fəxri adına layiq görüldülər. İkiüzlülük etmək lazım deyil, mənim haqqım tapdanıb, dövlətimin, xalqımın yolunda canımı fəda etmişəm. Əsgər forması geyinib son günlərin işığında cəbhə bölgələrində oluram. Mənim qədər insanları vətənə, xalqa bağlı olmağa çağıran ikinci bir aktyor, qiraətçi yoxdur. 

Nə qədər desəniz, xanəndə, meyxanaçı, musiqiçi var, amma qiraət sənəti ən çətin sənətdir. Bu baxımdan dünyasını dəyişənlərlə birlikdə saysaq, heç 10 nəfərə çatmırıq. Bu gün şeir deyən çoxdur, amma bu bədii qiraət deyil. Bədii qiraət aktyor sənətinin bir qoludur. Bu sahədə mən canımı qoymuşam. Deputat Azay Quliyev, Qənirə xanım Paşayeva Əməkdar artist olmağıma təəccüb edirdilər. Qənirə xanım dəfələrlə Əbülfəs Qarayevə müraciət etmişdi, söz verdilər, amma etmədilər. 2014-cü ildə altmış illik yubileyim oldu, yada salmadılar, 2019-cu ildə altmış beş yaşım tamam oldu, amma yenə yada salan olmadı. Amma 2017-ci ildə Xalq yazıçı Anar müəllim mənə fəxri ad verilməsiylə bağlı Mədəniyyət Nazirliyinə təqdimat yazdı. Məktuba cavab verdilər və bildirdilər ki, bu iş öz müsbət həllini tapacaq. Artıq 2020-ci ildi və bu boyda haqsızlıq olarmı? İnsan gərək özü-özünü tərifləməsin. Siz məni eldən, bu millətdən, xalqdan soruşun. Quyruq bullamıram, yaltaqlanmıram, həyatda öz prinsiplərim, mövqeyim var, mən dövlətçiliyi dəstəkləyirəm, xalqımın, dövlətimin yanındayam. Yalandan şit-şit, bayağı yaltaqlıq etmirəm deyə kənarda qalmışam. İnanıram ki, A.Kərimovun ürəyimcə olan fikirləri söz kimi qalmayacaq və əmələ çevriləcək. Onda mən sevinəcəm, dövlətə, vətənə inamım birə-beş artacaq”.

Qeyd edək ki, Mədəniyyət nazirinin birinci müavini, Mədəniyyət Nazirinin vəzifələrini icra edən Anar Kərimov açıqlamasında fəxri adların verilməsində sui-istifadə hallarına yol verildiyini bildirib. O, buna görə də nazirlikdə qərarverici gizli bir qurum yaradılacağını bildirib. 

 
 


 

"Müğənni Elnar Xəlilov yerli televiziya kanallarının birində hava limanında özünün də iştirakçısı olduğu bir faktı təhrif edərək ictimailəşdirib. Həmin verlişin tamaşaçıları arasında çaşqınlıq yaranmaması üçün müğəninin qeyd etdiyi insident barədə məlumat verməyi zəruri hesab edirəm".

Bunu Report-a Daxili İşlər Nazirliyinin (DİN) Mətbuat Xidmətinin əməkdaşı, polis mayoru Natiq Cavadov deyib.

N.Cavadov bildirib ki, ötən il oktyabrın 22-də gecə saat 2.30-da Elnar Xəlilovla dostu Müşfiq Ələkbərov Heydər Əliyev adına Beynəlxalq Hava Limanının qarşısındakı dayanacaqda avtomobillərini park edərkən digər sürücü Anar Qurbanovla aralarında yaranan mübahisə nəticəsində əlbəyaxa dava ediblər:

"Bu zaman Elnar Xəlilov və Müşfiq Ələkbərov Anar Qurbanovun baş və sifət nahiyəsinə əl və ayaq zərbələri ilə xəsarətlər yetirərək şəxs üzərində zor tətbiq olunması ilə müşayət edilən qərəzli hərəkətlər, yəni xuliqanlıq ediblər.

Faktla bağlı Hava Nəqliyyatında Polis İdarəsində araşdırma aparılmış və Cinayət Məcəlləsinin 221.2.1-ci maddəsi ilə cinayət işi başlanılıb.

E.Xəlilova və M.Ələkbərova qeyd olunan maddədə nəzərdə tutulan ittiham elan olunan və barələrində başqa yerə getməmək haqqında intizam qətimkan tədbiri seçilib.

Bu il avqustun 31-də istintaq yekunlaşıb, cinayət işi üzrə ittiham aktı tərtib edilərək prosessual rəhbərliyi həyata keçirən Bakı şəhər Prokurorluğuna göndərilib. Müğənni Elnar Xəlilovun az qala bir il bundan əvvəl törətdiyi qanun pozuntusunu indi təhrif olunan formada ictimailəşdirməsi ən azı təəsüf doğurur. Buna baxmayaraq, bir daha qeyd edirəm ki, qanunlar qarşısında hamı eyni məsuliyyəti daşıyır”.
Bu Azərbaycan dühasının şəkər diabeti həkiminin erməni olması bir daha təsdiqləndi... 
 


 

Dünən - sentyabrın 18-də Milli Musiqi günü, yəni dahi Üzeyir Hacıbəyovun doğum günündə dəyərli oxucularımızı sabiq deputat Maksim Musayevin -a çatdırdığı Üzeyir bəyin Qərbi Azərbaycandakı soydaşlarımızın problemlərinin həlli üçün də çalışması barədə maraqlı və ibrətamiz məlumatla(bax: ) tanış etmişdik. Bu məlumatı M.Musayevə sovet dövründə Ermənistan Ali Sovet sədrinin müavini vəzifəsinə qədər yüksəlmiş  rəhmətlik atası Talıb Musayev nəql edib.  
Atasının xahişi ilə müstəqillik illərində də Üzeyir Hacıbəyov haqda fürsət düşdüksə axtarışlar aparan sabiq deputat  Moderator.az-a Azərbaycanın nəinki keçmiş Sovetlər İttifaqında, həm də dünyada tanınmış  bu nəhəng dühasıyla  bağlı iki arxiv sənədinin surətini də təqdim edib.
"Atam Üzeyir Hacıbəyovla tanışlığı barədə mənə danışdıqdan sonra onun vətənpərvərliyinə, millətsevərliyinə necə heyran qalmışdısa,  mənə vəsiyyət etdi ki, oğul, sən dövlət arxivlərində çox çalışırsan, Üzeyir bəy haqda hansı sənəd qarşına çıxsa, surətini çıxarıb saxla, nə vaxtsa gərək olar...  Təxminən  2001-2002-ci illərdə Prezidentin İşlər İdarəsinin Siyasi Arxivində   çalışarkən  gözümə rəhmətlik dahimizin adı keçən bir neçə sənəd sataşdı. Məlum oldu ki,  bunlar 1947-ci ildə Azərbaycan SSR-in o vaxtkı Səhiyyə naziri Kübra Fərəcovanın  Üzeyir bəyin səhhəti haqda 1-ci katib Mircəfər Bağırova göndərdiyi rəsmi arayış və müalicə həkimlərinin 15 noyabr 1947-ci il tarixində keçirdikləri konsiliumun gəldiyi tibbi nəticədir... 
Bu sənədlər də bir daha sübut edir ki, Üzeyir bəy kifayət qədər milli qeyrətli şəxsiyyət olmasına və hətta onun Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurulmasındakı xidmətləri haqda məlumatlılığa rəğmən  sovet rəhbərliyi, o cümlədən Stalinsayağı sərt idarəçi olan Mircəfər Bağırov özü onun yüksək səviyyəli sənətkarlığı və ictimai nüfuzu qarşısında baş əyərək dahi bəstəkarın səhhətini bilavasitə  nəzarətində saxlayıb... Arayışın foto-surətindən görünür ki, M.Bağırov onun baş hissəsində "Na Byuro”(yəni Siyasi Büroda müzakirə üçün) sözlərini yazıb. Təbii ki, sovet vaxtı yalnız ən vacib məsələ və şəxslərlə bağlı sənədlər Büronun müzakirəsinə çıxarılırdı...”

Səhiyyə Naziri K.Fərəcovanın Üzeyir Hacıbəyovun səhhəti barədə respublika rəhbəri M.Bağırova göndərdiyi arayışın rus dilindən tərcüməsini nəzərinizə çatdırırıq: 

"Sizin göstərişiniz əsasında  akademik Üzeyir Hacıbəyovun sağlamlıq vəziiyyətini müəyyən etmək üçün bu tərkibdə konsilium təşkil edilmişdir: 

Terapevtlər, professorlar –  E. Qorov, Afonski, Yaqubov, Əfəndiyev və həkim Osipyan; 

okulistlər- professor Musəbəyova və həkim Axundovanın iştirakı ilə konsilium keçirilmişdir. 
Konsiliumun nəticəsinə görə xəstə  şəkər diabeti,  hipertaniya ( damar xəstəlikləri) və ürək astmasından əziyyət çəkir. Akademik  Hacıbəyov Xüsusi Müalicə Sanitariya İdarəsinin("leçkomissiya”- S.L.)xəstəxanasına  yerləşdiriləcək,  orada xüsusi müalicə alacaq və nəzarət ediləcək.  Onun səhhəti barədə vaxtaşırı Sizə məruzə olunacaq”.
 

Maksim Musayevin redaksiyamıza təqdim etdiyi sənəddən o da bir daha  bəlli olur ki, Üzeyir Hacıbəyovun müalicə həkimlərindən biri Osipyan soyadlı erməni olub.  

Ötən illər mediada bu haqda  verilmiş araşdırma yazılardan bəlli olub ki, məhz həmin erməni həkimin bilavasitə şəkər diabeti ilə bağlı Azərbaycanın dahi sənətkarı və ictimasi-siyasi xadiminə bilərəkdən səhv müalicə təyin etməsi  cəmi 1 il iki ay sonra Üzeyir bəyin dünyasını dəyişməsinə gətirib çıxarıb.   
Əlavə məlumat üçün 2018-ci ildə Koordinat.az saytında dərc olunmuş "Stalin səhv müalicə olunan Üzeyir Hacıbəyovu  hara göndərmişdi?” adlı materialdan bir parçanı nəzərinizə çatdırırıq. 

"Dahi bəstəkarın  konsilium həkimlərinin  tərkibində olan  Osipyan familiyalı  erməni həkim böyük sənətkarı  müalicə etməyə başlayır. Ermənilərin çoxdan axtardıqları fürsət əllərinə düşür. Əlverişli məqamı fövtə verməyən Osipyan təcili olaraq Üzeyir bəyə insulin iynəsi təyin edir və xəstəni çox ciddi pəhrizdə saxlayır. Onun  çörək, kartof, düyü, şirniyyat yeməsinə qadağa qoyur. Bunun nəticəsində Ü. Hacıbəyli bir ay ərzində 18 kq arıqlayır. Orqanizmi zəifləyir və ürək tutmaları başlayır.

Üzeyir bəy Hacıbəylinin böyük baldızının oğlu, sənətkarın şəxsi katibi olmuş və dahi bəstəkarın ev-muzeyi açılan gündən ömrünün sonuna kimi ulu öndər Heydər Əliyevin göstərişi  ilə direktor təyin edilən  professor Ramazan Xəlilov mənə danışmışdı ki, "bir gün Osipyanın yanına gəlib dedim: "Doktor, mən "Nauka i jizn” jurnalında oxumuşam ki, şəkər xəstəsinə insulin vurulursa, ona pəhriz təyin etmək lazım deyil. Xəstə ürəyi istəyən nemətlərdən istifadə edə bilər. Endokrinoloq İdelson insulin preparatından istifadə edən diabet xəstələrinə pəhriz təyin etmir, hətta mürəbbə ilə çay da içməyə icazə verir. Osipyan üzünü turşudaraq " biz Üzeyir bəyin üzərində eksperiment keçirə bilmərik” dedi.”

Beləliklə də, Osipyanın məkrli niyyəti çox ağır nəticələrə səbəb olur. Üzeyir bəyi Yessentukiyə aparmağı məsləhət görürlər. Orada Ü. Hacıbəylinin vəziyyəti daha da ağırlaşır. Bu barədə Mir Cəfər Bağırov İ. Stalinə məlumat verir. SSRİ-nin başçısı Üzeyir bəyi təcili olaraq Moskvaya gətirməyi  məsləhət görür. 1947-ci ilin dekabrında Ü. Hacıbəylini Moskvaya aparırlar və məlum olur ki, Üzeyir bəyi Bakıda düzgün müalicə etməyiblər. Səhv müalicə nəticəsində onun ürək-damar sistemi zəifləmiş, bu isə ürək tutmalarına səbəb olmuşdur... 
 Lakin bütün səylərə baxmayaraq Üzeyir bəy Hacıbəylinin vəziyyəti yaxşılaşmır.  1948-ci il oktyabr ayının ikinci yarısında Üzeyir bəyi öz evinə gətirirlər. Həkimlərin çabaları bir nəticə vermir. Dahi sənətkarı  xilas etmək mümkün olmur. Noyabr ayının 23-də, gecə  saat 2-də Azərbaycan xalqının böyük oğlu əbədi olaraq gözlərini yumur...”

Allah rəhmət eləsin!
"Dahi bəstəkar atamla İrəvandakı söhbətində özü soydaşlarımızın çətinlikləri ilə maraqlanıb...” 
 


 

Bu gün – 18 sentyabr Milli Musiqi günü Üzeyir Hacıbəyovun doğum günü ilə bağlıdır. Lakin  məlum olduğu kimi, Üzeyir bəy yalnız dahi musiqiçi, bəstəkar yox, eyni zamanda gənclik illərindən həyatını xalqının azadlığı, müstəqil dövlət quruculuğu, xoşbəxt gələcəyi naminə mümkün mübarizə üsullarına həsr etmiş ictimai siyasi xadim olub. Bu yolda o, jurnalist, nasir, hətta yeri gələndə nasir kimi fəaliyyət göstərib. 

Azərbaycanın bu nəhəng şəxsiyyətinin II Cahan savaşı illərində  "Ermənistan” adlı oyuncaq respublika qondarılmış  Qərbi Azərbaycandakı soydaşlarımızın problemlərinin həlli üçün də çalışması barədə maraqlı və ibrətamiz məlumatı  atası rəhmətlik Talıb Musayev sovet dövründə Ermənistan Ali Sovet sədrinin müavini vəzifəsinə qədər yüksəlmiş tanınmış ictimai-siyasi xadim, sabiq deputat Maksim Musayev nəql edib.
 
"Məlum olduğu kimi, ermənilər hətta II Dünya  müharibəsi  illərində də Ermənistandakı tarixi torpaqlarında yaşayan azərbaycanlılara qarşı mümkün repressiv davranışlara əl atıblar. Atam Talıb Musayev 1939-1940-cı illərdə  o vaxt Basarkeçər rayonu icraiyyə komitəsinin sədri kimi həmin rayondan Kəlbəcər rayonuna hərbi yol  çəkilməsinə rəhbərlik edərkən aktiv fəaliyyətinə görə onu II Cahan müharibəsi zamanı  İrəvan ətrafı ərazilərin öncədən müdafiəsi ilə bağlı tədbirlərin görünməsi üçün Qarabağlar rayonuna 1-ci katib vəzifəsinə göndəriblər.  Diqqət edin ki, Türkiyə ilə sərhəd olduğu üçün bu məsələ əsasən azərbaycanlılara tapşırılıb...”  

Sabiq deputatın söhbətindən daha sonra bəlli olur ki,  icra etdiyi tapşırıqla əlaqədar atası Talıb Musayev 1942-ci ilin iyun ayında bir müddət İrəvandakı "İnturist” mehmanxanasında  yaşamalı olub.  Bir gün  Talıb müəllim qonşu eyvanda samovar yandırıldığını, stəkan-nəlbəki səsi gəldiyini və Azərbaycan dilində danışıqlar eşidildiyini duyub.  Mehmanxananın komendantından öyrənib ki, orada yaşayan  Üzeyir Hacıbəyovdur; o,  "Koroğlu operası”nın ermənicə tamaşasının hazırlanması üçün buradadır. Komendantdan Üzeyir bəylə görüşünü təşkil etməsini xahiş edib. Elə olub ki, Üzeyir Hacıbəyov da mehmanxanada tanımış partiya fəalı, rayon rəhbəri olan azərbaycanlının yaşadığını bilib və özü Talıb müəllimi otağına dəvət edib.  Tanışlıqdan sonra Üzeyir bəy ona deyib: 

"Sabah mənim Ermənistanın 1-ci katibi Arutyunovla  görüşüm olacaq. Ermənistanda yaşayan azərbaycanlıların xeyli problemləri var. Sən rayon rəhbəri kimi əsas problemləri mənə söylə, 1-ci katibə çatdırım, həll etsin. Mən istəyirəm ki, bu görüş yalnız "Koroğlu” operasının ermənicə qoyulmasına həsr olunmasın.  Eyni zamanda soydaşlarımızın problemlərinin həlli ilə bağlı da bir iş görüm...” 

Talıb Musayev öncədən Üzeyir bəyə təşəkkür edərək cavab verib ki,  yaxşı, mən problemləri sizə çatdıracam, siz də, zəhmət olmasa, Arutyunova çatdırarsız.  Dahi bəstəkar bir daha təkid edib ki, heç bir tərif-filan lazım deyil, yalnız Ermənistandakı azərbaycanlıların problemlərindən, çatışmazlıqlarından danışın...  

Xülasə, Talıb müəllim başlayıb probelmləri sadalamağa. Öncə müharibəyə göndərilənlərin çoxunun azərbaycanlı olduğunu Üzeyir bəyin diqqətinə çatdıraraq bildirib ki, soydaşlarımızı xəstə, zəif, hərbi döyüşə uyğun olub-olmamasına baxmadan  ön cəbhəyə yollayırlar. Lap zəif, xəstələri də arxa cəbhədə saxlayıb tikinti kalonlarına  göndərirlər. Bu da xalq arasında çox narazılığa səbəb olur.  İkinci problem odur ki, çörək kartlarını azərbaycanlı ailələrinə az verirlər. Ermənilərlə müqayisədə bizim ailələrdə uşaq sayının çox olması nəzərə alınmır.  Məsələn, 4 nəfərlik erməni ailəsinə də 4 kart verirlər, 8 nəfərik Azərbaycan ailəsinə də. Bu da aclığın yaranmasına və nəticədə soydaşlarımız arasında xəstəliklərin də çoxalmasına səbəb olur.  3-cü problem ondan ibarətdir ki, azərbaycanlıların çoxluq təşkil etdiyi kolxozlarda dövlət planını həddindən artıq çox qoyurlar. Bu da bölgü zamanı Azərbaycan ailələrinə çox cüzi zəhmət haqqı qalmasına gətirib çıxarır. Azərbaycanlılar taxılın da, heyvandarlıq məhsullarının da əksəriyyətini dövlətə verirlər...  

Üzeyir bəy Talıb Musayevə söz verib ki, sadaladığı bütün problemləri Ermənistanın 1-ci katibinə çatdıracaq. Ancaq  tapşırıb ki,  bir müddət sonra maraqlan gör, dediklərimizin problemlərin həlli üçün bir nəticəsi olub, yoxsa yox... Həmin günün axşamı Üzeyir bəy Talıb müəllimi çağırıb Arutyunovla görüşü barədə danışıb. Bildirib ki, 1-ci katib soydaşlarımızın deyilən problemlərinin həllinə nail olacağına söz verib.  Üzeyir Hacıbəyovun Arutyunovla görüşündən qısa müddət sonra Ermənistan mərkəzi komitəsinin siyasi bürosu  keçirilib. "Müharibə dövründə beynəlmiləlçi tərbiyə ilə əlaqədar məsələlərə dair” adı altında  əslində azərbaycanlıların problemləri müzakirə olunub. Və doğrudan da az bir vaxtda sadalanan problemlər həllini tapıb. Bundan sonra Talıb Musayev Bakıya -Üzeyir Hacıbəyova təşəkkür məktubu göndərib. Məktubda Üzeyir bəyə bildirilib ki, sizin görüşünüzdən sonra Ermənistan rəhbərliyi çatdırılan bütün problemləri, üstəlik, demədiyimiz bəzi digər məsələləri də həll edib... 

Talıb Musayev dünya şöhrətli sənətkarla bir neçə saatlıq söhbət zamanı onun dahiliyi, nəhəng istedadıyla yanaşı, böyük milli ruh, qeyrət sahibi, xalqından ötrü canını qurban verə bilən əsl vətənpərvər şəxsiyyət olmasına şahidlik edib... 

 
 


 

Azərbaycanın xalq artisti, tanınmış müğənni Emin Ağalarov nişanlanıb. Nişan mərasimi Moskvada baş tutub.

Emin Ağalarov Nəcməddin Sadıkovun qızı Fatimə ilə nişanlanıb.

Qeyd edək ki, bir neçə gün müddət öncə Emin Ağalarov həmin xanımın şərəfinə musiqi də bəstələyib.

Müğənni bəstələdiyi musiqi barəsində danışarkən bunları qeyd edib:

"Bu, mənim üçün gözlənilməz bir musiqidir”

Bildiyimiz kimi, Emin Ağalarov bundan öncə Alyona Qavrilova ilə evli idi. Cütlük bir müddət öncə ayrılmışdı.(Parla.az)





18 sentyabr - Azərbaycanın dahi bəstəkarı Üzeyir Hacıbəylinin dünyaya göz açdığı gün ölkəmizdə Milli Musiqi Günü kimi qeyd olunur.

Üzeyir Hacıbəyli bəstəkar, alim, yazıçı, publisist, ictimai və siyasi xadim kimi çoxşaxəli fəaliyyəti ilə yanaşı, Şərqdə ilk operanın banisi kimi tanınan sənətkardır. Məhz onun fədakar əməyi sayəsində Azərbaycan milli opera sənətinin tarixi 110 il bundan öncə tamaşaya qoyulan "Leyli və Məcnun” operası ilə başlandı. Operanın ilk dirijoru Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, rejissoru Hüseyn Ərəblinski olub. Məcnun rolunda ölməz sənətkar Hüseynqulu Sarabski, Leyli rolunda isə aşpaz şagirdi Əbdürrəhim Fərəcov çıxış ediblər. İlk tamaşa 1908-ci il yanvarın 12-də (25-də) Bakıda Hacı Zeynalabdin Tağıyevin teatrında oynanılıb.

İlk operanın uğurlarından ruhlanan Üzeyir bəy bir-birinin ardınca "Şeyx Sənan” (1909), "Rüstəm və Söhrab” (1910), "Şah Abbas və Xurşidbanu”, "Əsli və Kərəm” (1912), "Harun və Leyla” (1915) kimi milli operalar yazıb.

Üzeyir Hacıbəyli yaradıcılığının zirvəsi "Koroğlu” operasıdır. "Koroğlu” təkcə Azərbaycan mədəniyyətində deyil, dünya operalarının sırasında əzəmətlə dayanan parlaq nümunələrdən biridir. "Koroğlu” operası Moskva tamaşaçılarını da məftun etmişdi. Taleyi uğurlu gətirmiş bu nəhəng əsər keçmiş sovet respublikalarının opera və balet teatrlarında dəfələrlə göstərilib.

Şərqdə ilk operetta janrının yaranması da Üzeyir Hacıbəylinin adı ilə bağlıdır. Dahi bəstəkarın ilk musiqili komediyası üç pərdədən ibarət "Ər və arvad”dır. Bu əsər Azərbaycanda musiqili komediyanın ilk nümunəsidir. Əsərin ilk tamaşası 1910-cu ildə olub. Rollarda H.Sarabski (Mərcan bəy), Ə.Ağdamski (Minnət xanım) və başqaları çıxış ediblər.

Müəllifin ikinci musiqili komediyası "O olmasın, bu olsun”dur. Əsərin ilk tamaşası 1911-ci ilin aprelində Bakıda olub. Sonralar musiqili komediya müxtəlif dillərə tərcümə olunaraq səhnələşdirilib.

Ölməz sənətkarın üçüncü və sonuncu musiqili komediyası "Arşın mal alan”dır. Bu operetta 70-ə yaxın xarici dilə tərcümə edilib, 100-dən çox teatrın səhnəsində oynanılıb. "Arşın mal alan” beş dəfə ekranlaşdırılıb, dəfələrlə qrammofon valına yazılıb. Bu musiqili komediya əsasında ilk bədii film 1916-cı ildə çəkilib. Bu, səssiz film olub.

Üzeyir Hacıbəylinin ədəbi irsi də çox zəngin və qiymətlidir. Bütün ömrü boyu Azərbaycan mədəniyyətinə, musiqisinə xidmət edən bu unudulmaz şəxsiyyət 300-dən çox xalq mahnısını nota salıb, marş, kantata, fantaziya, mahnı və romanslar, kamera və xor əsərləri yazıb. Maraqlıdır ki, həm Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin, həm də sovet Azərbaycanının himnləri dahi sənətkara məxsus olub. Müstəqilliyimizi qazandıqdan sonra xalqımıza azadlıq şərafəti çatdıran ilk himni biz bu gün yenə də məhəbbətlə səsləndiririk.

Üzeyir Hacıbəyli təkcə musiqi bəstələmirdi, həm də xalq musiqisinin nəzəri əsaslarını gələcək nəslə çatdırmaq üçün müxtəlif vəsaitlər hazırlayırdı. 1945-ci ildə nəşr edilmiş "Azərbaycan xalq musiqisinin əsasları” adlı elmi əsəri Üzeyir Hacıbəylinin musiqişünas-alim olaraq mükəmməl fəaliyyətinin yadigarı kimi bu gün də musiqi dərsliyi kimi istifadə edilir. Bütün ömrü boyu Azərbaycan mədəniyyətinə, musiqisinə xidmət edən bu unudulmaz şəxsiyyət 300-dən çox xalq mahnısını nota salaraq, marş, kantata, fantaziya, mahnı və romanslar, kamera və xor əsərləri yazıb, yaradıb. O, Azərbaycan musiqisində köklü dönüş yaratmış əsl dahidir.

Bu gün adını çox iftixarla qeyd etdiyimiz Üzeyir Hacıbəyli Azərbaycan musiqi mədəniyyəti tarixində yeni gəlişmə yollarının və milli bəstəkarlıq məktəbinin özülünü qoymaqla yanaşı, Azərbaycan musiqisi tarixində ilk opera, ilk musiqili komediya və bir sıra digər janrlarda ilk nümunələrin yaradıcısı kimi xatırlanır. Onun işıqlı xatirəsi xalqının qəlbində əbədi olaraq daim yaşayacaq.

 
 


 

Xalq yazıçısı Kamal Abdullanın "Sarı Camış” adlı yeni hekayəsini təqdim edirik.

Məzhəbqulunun ağzından ilan kimi sürüşüb çıxan bu sözlərdən sonra çayxanaya ölü bir sükut çökəcəkdi və bu sükutu yarmaq heç də asan olmayacaqdı. Ona görə də Sarı Camışın qəzəbli təpkisi sükutun qarşısını alan kimi, elə bil, hamının çiynindən ağır bir yük götürüldü. Ortalığa səs-küy düşdüyü üçün çayxanadakılar rahatlıqla köks ötürdü. Sarı Camış, yenə də elə bil, hamının əvəzinə yumruğunu var gücüylə stolun üstünə vurdu. Bir-birinə qısılmış çay stəkanları bir-birinə dəyib cingildədi. Məzhəbqulunun kürəyindən tumanınacan soyuq tər axdı.

– Sən ağzını allah yoluna qoyub kimin sözünü danışırsan, ə?! Sən heç bilirsən, nə deyirsən???

Sarı Camışın tarıma çəkilmiş nəhəng vücudu, yumruq zərbəsinə sıxışdırdığı qəzəbi, hədəqəsindən az qala çıxan gözləri, ağzından parıldaya-parıldaya çölə can atan sözlərin azğın intonasiyası – hamısı bir-birilə qucaqlaşıb çayxanada göz qabağındaca əcayib bir vəhşət yaratdı. Məzhəbqulunun canını qorxu bürüdü.

Sarı Camışın olardı qırx, qırx bir yaşı. Bu oturub çay içdikləri və sözlərin çəp düşdüyü çayxana onunku idi. Sarı sifəti, sarı saşları, sarı kiprikləri var idi. Nəhəng vücudunu da bura əlavə eləsək, Sarı Camış ləqəbini niyə daşıdığı aydın olurdu. Öz adından heç xoşu gəlməzdi. Bilinmirdi qız adıdı, yoxsa oğlan. Əsl adı Qumral idi. Guya hansısa ulu babasının adı idi. İkisindən birini seçəsi olsaydı, elə özü də Sarı Camışı seçərdi. Üzünə hamı onu hörmətlə Sarı çağırırdı. İmanlı kəndində Sarı Camış Qırxlar məhəlləsinin bərk gedənlərindən idi – pulu pul kimi, qolunun gücü öz yerində – üç adamla asanlıqla bacarardı, beş adamın yeməyini mərc çəkib yeyər, mərci udar, üstündən beş yumurtanın beş pomidora çırpılmış çığırtmasını istərdi. Ürəyi yuxa idi. Kənddə cibinə pul qoymadığı cavan, çaya qonaq eləmədiyi yaşlı qalmamışdı. Qoçaq idi. Harda qeylü-qal, orda Sarı Camış. Ədalətli idi. Elə haman Məzhəbqulunu əyyaşlığına görə düşdüyü polisdən dəfələrlə qurtaran da o idi. Çılğın, dəliqanlı idi. Müharibədə olmuşdu. Könüllü olaraq oxuduğu məktəbdə ona coğrafiya dərsi deyən sevimli müəllimi Əjdər müəllimin elə bircə «gəl, mənimlə gedək» sözü ilə onun başına yığdığı dəstəyə qoşulmuş və cəbhənin ön xəttində beş il müəllimi və komandiri ilə çiyin-çiynə vətən uğrunda vuruşmuşdu. Hərbi işlər qaydasına düşən zaman o da, İmanlıdan olan digər kəndlilər də qayıdıb kəndlərinə dönmüşdülər. Komandirlərinin ölümündən sonra əlləri-ayaqları sustalmışdı, elə bil, ruhdan düşmüşdülər. Komandirləri Laçın Əjdər hücum başlayan zaman bədənini döyüşçülərdən birinin – çavuş Həşəmətin qarşısında sipər çəkib onu düşmən gülləsindən xilas etmiş, özü isə şəhid olmuşdu. Əjdər komandir döyüşçülərin sevimlisi idi. Ondan maraqlı əhvəlatlar danışırdılar. Döyüşməyə öz yanına gətirdiyi oğlu Mərdanla döyüşçülər arasında heç bir fərq qoymazdu.

Sarı Camışın özünün dəfələrlə çayxanada saldığı söhbətlərdən biri də bu idi.Komandirin oğlu Mərdanın snayper tərəfindən vurulduğu günlər idi. O, iki gün əvvəl hamının gözü qabağında, atasının qucağında şəhid olmuşdu. İki gün idi ki, Əjdər komandir özündə, sözündə deyildi. Sarı Camış ortalıqda dəli kimi gəzirdi. Sonra o yox oldu. Bir müddət keçdi və Sarı Camış şəxsən özü iki düşmən əskərini səngərlərdən xeyli uzaqda yaxalayıb hərəsini bir qoluyla qoltuğunun altına sıxaraq sürüyə-sürüyə gətirib Əjdər komandirin ayağı altına atdı. Komandir önünə atılmış yerdə zorla qıvrılan bu canlı meyitlərə baxıb baxıb Sarı Camışa heç bir söz demədi, amma gözləri yaşarmağına yaşardı.

…Əsirləri zirzəmidən həyətə çıxardılar. Ətrafdakı əskərlər gözlərində amansız nifrət onları dövrəyə aldı. Əskərləri buraxsaydın,bu iki insanabənzər məxluquöz əllərilə boğardı. Sarı Camış hələ də heyfsilənə-heyfsilənə söyləyirdi ki, elə əlimi bıçağa atmışdım ki, komandir əlini qaldırıb mənə «dur» işarəsini verdi. O, gözlərini əsirlərdən çəkə bilmirdi. Çox diqqətlə bu gədələrə baxırdı. Niyə belə baxırdı, baş açmadım. Gədələrin isə ürəyi bayaq getmişdi, ikisi də tir-tir əsirdi. Mən əlimi saxladım, durdum. Dedim, yəqin, özü bunların başını kəsəcək. Bıçağı ona uzatdım. Almadı. Mən təəccüb etdim.

– Bunları aparın təhvil verin qərargaha… – Oğlunun şəhid olmasından sonra iki gün ərzində dediyi ilk sözlər bunlar oldu. Sonra üzünü Sarı Camışa tutdu. – Sən – yox. Sən bunları aparmayacaqsan. Çavuş, Həşəmət, sən bunları apar şəhərə. Təhvil ver qərargaha, qayıt gəl. Sarı, səni də, – üzünü digər əskərlərə tutdu, – sizi də, hamınızı da and verirəm göydəki o bir olan allaha, bunlara bir xətər yetirməyin.

Bu sözləri deyib komandir gedib girdi kazarma qapısından içəri və daha bayıra çıxmadı. Hamı əskərlər qaldılar mat və məəttəl.

Sarı Camış qəribə əda ilə onu da deyirdi ki, sevimli komandirlərinin bu hərəkəti əskərləri elə çaşdırdı ki, beyinlərindən hətta belə bir fikir də keçdi: «Bəlkə bu adam o boyda, nər kimi oğlunun ölümündən sonra yavaş-yavaş havalanır?!» Hamı xeyli pəjmürdə idi.

Əjdər komandir, cəbhədə qazandığı yeni adı ilə desək, Laçın Əjdər, müharibənin ilk günlərindən öz tanıdığı adamlardan – dərs dediyi köhnə şagirdlərindən, qonşularından, dost-tanışından ibarət bir dəstə düzəltdi. Sonra onlarla bir yerdə cəbhə xəttinə yaxın kəndlərə getdi və vətən uğrunda bir qaşıq qanından qorxmayaraq gecəli-gündüzlü döyüşdü. Demək olar ki, ilk gündən əskərlə bir yerdə – hücum zamanı hücumda, müdafiə zamanı müdafiədə oldu, onunla bir səngərə girdi, onunla bir səngərdən çıxdı. Əskərin qeydinə qalmağı ondan yaxşı heç kim bacarmırdı. Yuxusu gözündən tökülənin yerinə olurdu ki, keşikçiliyi də özü edirdi. On yeddi yaşlı yeganə oğlu Mərdanı kənddən gətirib öz dəstəsinə yazdırdı, əlinə silah verdi, ona güllə atmağı öyrətdi. Dedi: «Düşməndi, oğul, onun güllə payı bizdədi, ona güllə ata bilərsən, halaldı, amma başqasına, özününkü olana ata bilməzsən, bunu heç zaman etmə və bunu unutma.»

Döyüşdüyü bu illər ərzində Laçın Əjdər düşmən vəhşiliyinin hər üzünü gördü. Amma tale pis yerdə yaxaladı onu. Laçın Əjdər Sarı Camış danışan hadisədən iki gün əvvəl bu dünyadakı yeganə oğlu Mərdanı itirdi. Snayper gülləsi Mərdanı onun əlləri üstünə salmışdı. Elə bil, Mərdan əvvəl-əvvəl həmişəki kimi dincəlmək üçün özünü həyətlərindəki alma ağacının altına atırdı. Bu, elə gözlənilməz oldu ki… Mərdan qəfildən atasına söykəndi. Laçın Əjdər əvvəl-əvvəl heç nə başa düşmədi. «Buna nə oldu? Bəlkə ayağı sürüşdü, bəlkə burxuldu? Bu niyə belə hərəkətsizdi?!Bə bu niyə belə edir?!»

Səssizlik içində gələn güllənin ona dəyməsilə Mərdanın canını tapşırması bir oldu. Mərdanı atasının əllərindən zorla aldılar. Çavuş Həşəmət uşaqları qamarlayıb səngərin içinə saldı. Meyiti səngərdə bir küncə uzatdılar. Gözləri hələ açıq idi, başı yana əyilmişdi. Başının şapkası yox idi, harasa düşmüşdü. Kəkilini yel o yüz, bu yüzə vururdu. Hamının rəngi ağarmışdı. Heç kim başını döndərib Mərdanın üzünə, yel oynadan kəkilinə baxa bilmirdi. Hamı dil-dodağını gəmirirdi.Laçın Əjdər dinməz-söyləməz, kirimişcə bir tərəfdə, quru torpaqdaca hərəkətsiz oturub qalmışdı. Qəflətən nə oldu, nə olmadısa çavuş Həşəmət özünü Laçın Əjdərin üstünə atdı. Onu yerə yıxıb əllərini bir-birindən araladı:

– Tutun əllərini!!! – Həşəmət bərkdən qışqırdı vəLaçın Əjdərin avtomatını ayaqlarının arasından alıb bir tərəfə itələdi. Bu an Sarı Camış çavuşun nə etdiyini anladı və avtomatı tez yerdən götürüb arxasında gizlətdi.

Uşaqlar komandirin əllərini bərk-bərk tutub onu yenidən yerində otuzdurdular. Komandir heç nə olmayıbmış kimi sakitcə onlara tabe oldu. Qapqara qaralmış Laçın Əjdərin gözləri heç kimi görmürdü. Dilindən bir kəlmə söz çıxmırdı. Dodaqları isə yana dartılan kimiydi. Buna təbəssüm də demək olardı.

Həşəmət səngərdən kazarmaya qayıtdıqdan sonra həyətdə siqaret çəkə-çəkə uşaqlara belə dedi: – Bəs axı mən onun, yəni, komandirin, nə zaman nə edəcəyini çox yaxşı bilirəm. Üç ildi bir yerdəyik. – Bu zaman Həşəmət gözlərilə Sarı Camışa iti bir baxış atdı. Köksünü ötürüb yenə davam etdi. – Onun əli yavaş-yavaş avtomata gedirdi. Mən bir saniyə geciksəydim, avtomatı çəkib özünü vuracaqdı.

İmanlı kəndində Mərdanın dəfni zamanı Əjdər komandir qürurlu görünürdü. Nə meyit məzara endiriləndə göyə atılan avtomat səsini, nə çalınan himni eşitmədi. Beynində ancaq Mərdanla danışırdı, daha doğrusu, mübahisə edirdi və beynindən ancaq bu sözlər keçirdi: «Niyə? Niyə mən yox, sən? Niyə mənim ağlıma gəlmədi ki, səni özümdən qabağa buraxmayım? Bəlkə sən bilmişdin, ya da hiss eləmişdin ki, nişana məni alırlar, ona görə məndən qabağa keçmişdin?! Mən səni beləmi qorudum?! Öz yanıma apardım ki, gülləyə tuş edim?! Niyə sən o an o nöqtədə olmalı idin?! Niyə?! Niyə mən yox, sən??? Səndən sonra mənə kim və nə lazım ola bilər?! Heç nə və heç kim! Hər şey bitdi, qurtardı, getdi işinə». Himnin son akkordları «Azərbaycan, Azərbaycan» deyirdi və bu «Azərbaycan» sözü dünyanın ən uzun sözü olmuşdu, qurtarmaq bilmirdi ki, bilmirdi.

Dəfndən sonra Sarı Camışı həyətdə bir tərəfə çəkib Laçın Əjdər ona belə bir tapşırıq verdi:

– Sarı. Məni, bax, sənə deyirəm… Mərdanın yanında… Ancaq burada. Bir tikəm də ələ düşsə, burada… Sənə vəsiyyətimdi. Qoymayasan, nəbadə, mənim cəsədimi düşmənə qoymayasan.

– Başa düşdüm. Arxayın ol, komandir… Əjdər müəllim… – Sarı Camış əlinin arxası ilə göz yaşlarını silə-silə komandirinə və ürəyi dağlı əziz məktəb müəlliminə bərk-bərk sarıldı, qəhərini zorla boğaraq onu arxayın etdi.

Bu, iki həftə sonra baş verdi. Elə Mərdanın qətlə yetirildiyi həmən səngərin yanında Laçın Əjdərin əskərləri bir axşamçağı komandirin əmri ilə səngərdən bir-bir qalxıb hücuma keçdikləri vaxt gözləriniqarşıdakı düşmən səngərindən çəkməyən Sarı Camış birdən gözünün bir qırağıyla sezdi ki, komandir irəli cuman yerdə qəfildən yerində dayandı və onun yanından ötüb keçmək istəyən çavuş Həşəmətin əlindən tutub saxladı. Elə bil, ona nə isə demək istəyirdi. Çavuş əvvəl-əvvəl bir şey anlamadı. Komandir cəld bir hərəkətlə çavuşu yana itələyib onu öz arxasında gizlətdi. Bu, bir anın içində oldu. Çaşqın hala düşmüş çavuş özünə gələnə qədər komandir əvvəl yüngülvari səndirlədi, amma yenə də özünü saxlayıb ayaq üstə dura bildi. Çavuş Komandirə ümid və sədaqətlə baxıb «ura» qışqırdı, sonra qaçıb özünü bir topa şahin kimi çölün düzünə açılmış dəstənin ön sırasına atdı.

Laçın Əjdər əlində tutduğu bayrağı bütün gücünü toparlayıb ayağının altındakı cod və palçıqlı torpağa sancdı. Bayrağın alt ucu bıçaq yağa girən kimi torpağa girdi. Komandir bütün ağırlığını bu bayrağa verdi. Bayraqdan bərk-bərk yapışıb ayaq üstə durmağına davam etdi…

Hamı əskərlər artıq təkcə ayaqları ilə deyil, ruhları ilə irəli uçurdu. Sarı Camış gözlərinə yaş, boğazına qəhər dola-dola, ləhləyə-ləhləyə, son gücünü toparlayıb özü də bilmədiyi hansısa sözləri bağıra-bağıra irəli qaçır və bu zaman geriyə qanrılıb səngər tərəfə baxmağa ürək eləmirdi. Beynindən çıxmırdı ki, geriyə baxsa, müəllimi və komandiri Laçın Əjdərin heykələ dönmüş vücudunu əli ilə tutub söykəndiyi bayrağın yanında görəcək.

… Çayxana zahirdə olmasa da daxildə tir-tir titrəyirdi. Məzhəbqulu başa düşmüşdü ki, gərək belə bir qələti eləməyəydi, amma iş işdən artıq keçmişdi.

– Mən nə dedim ki… – Məzhəbqulu peşiman-peşiman pıçıldadı. Elə bil, başa düşmüşdü ki, Sarı Camışın qəzəbinə tuş gələcək. – Mən eşitdiyimi dedim. Mərmərlidən bir nəfərlə avtobusda gəlirdim. O dedi. Guya Əjdər müəllim cəbhədə ikən iki erməni əsirini açıb buraxıb evlərinə. Düzmü edib?! Düzmü etməyib?! Kim bilir?!

Sarı Camışın da qəzəbli yumruğu elə bu zaman stolun üstünə çırpılmışdı…




18 sentyabr - Azərbaycanın dahi bəstəkarı Üzeyir Hacıbəylinin dünyaya göz açdığı gün ölkəmizdə Milli Musiqi Günü kimi qeyd olunur.

Üzeyir Hacıbəyli bəstəkar, alim, yazıçı, publisist, ictimai və siyasi xadim kimi çoxşaxəli fəaliyyəti ilə yanaşı, Şərqdə ilk operanın banisi kimi tanınan sənətkardır. Məhz onun fədakar əməyi sayəsində Azərbaycan milli opera sənətinin tarixi 110 il bundan öncə tamaşaya qoyulan "Leyli və Məcnun” operası ilə başlandı. Operanın ilk dirijoru Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, rejissoru Hüseyn Ərəblinski olub. Məcnun rolunda ölməz sənətkar Hüseynqulu Sarabski, Leyli rolunda isə aşpaz şagirdi Əbdürrəhim Fərəcov çıxış ediblər. İlk tamaşa 1908-ci il yanvarın 12-də (25-də) Bakıda Hacı Zeynalabdin Tağıyevin teatrında oynanılıb.

İlk operanın uğurlarından ruhlanan Üzeyir bəy bir-birinin ardınca "Şeyx Sənan” (1909), "Rüstəm və Söhrab” (1910), "Şah Abbas və Xurşidbanu”, "Əsli və Kərəm” (1912), "Harun və Leyla” (1915) kimi milli operalar yazıb.

Üzeyir Hacıbəyli yaradıcılığının zirvəsi "Koroğlu” operasıdır. "Koroğlu” təkcə Azərbaycan mədəniyyətində deyil, dünya operalarının sırasında əzəmətlə dayanan parlaq nümunələrdən biridir. "Koroğlu” operası Moskva tamaşaçılarını da məftun etmişdi. Taleyi uğurlu gətirmiş bu nəhəng əsər keçmiş sovet respublikalarının opera və balet teatrlarında dəfələrlə göstərilib.

Şərqdə ilk operetta janrının yaranması da Üzeyir Hacıbəylinin adı ilə bağlıdır. Dahi bəstəkarın ilk musiqili komediyası üç pərdədən ibarət "Ər və arvad”dır. Bu əsər Azərbaycanda musiqili komediyanın ilk nümunəsidir. Əsərin ilk tamaşası 1910-cu ildə olub. Rollarda H.Sarabski (Mərcan bəy), Ə.Ağdamski (Minnət xanım) və başqaları çıxış ediblər.

Müəllifin ikinci musiqili komediyası "O olmasın, bu olsun”dur. Əsərin ilk tamaşası 1911-ci ilin aprelində Bakıda olub. Sonralar musiqili komediya müxtəlif dillərə tərcümə olunaraq səhnələşdirilib.

Ölməz sənətkarın üçüncü və sonuncu musiqili komediyası "Arşın mal alan”dır. Bu operetta 70-ə yaxın xarici dilə tərcümə edilib, 100-dən çox teatrın səhnəsində oynanılıb. "Arşın mal alan” beş dəfə ekranlaşdırılıb, dəfələrlə qrammofon valına yazılıb. Bu musiqili komediya əsasında ilk bədii film 1916-cı ildə çəkilib. Bu, səssiz film olub.

Üzeyir Hacıbəylinin ədəbi irsi də çox zəngin və qiymətlidir. Bütün ömrü boyu Azərbaycan mədəniyyətinə, musiqisinə xidmət edən bu unudulmaz şəxsiyyət 300-dən çox xalq mahnısını nota salıb, marş, kantata, fantaziya, mahnı və romanslar, kamera və xor əsərləri yazıb. Maraqlıdır ki, həm Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin, həm də sovet Azərbaycanının himnləri dahi sənətkara məxsus olub. Müstəqilliyimizi qazandıqdan sonra xalqımıza azadlıq şərafəti çatdıran ilk himni biz bu gün yenə də məhəbbətlə səsləndiririk.

Üzeyir Hacıbəyli təkcə musiqi bəstələmirdi, həm də xalq musiqisinin nəzəri əsaslarını gələcək nəslə çatdırmaq üçün müxtəlif vəsaitlər hazırlayırdı. 1945-ci ildə nəşr edilmiş "Azərbaycan xalq musiqisinin əsasları” adlı elmi əsəri Üzeyir Hacıbəylinin musiqişünas-alim olaraq mükəmməl fəaliyyətinin yadigarı kimi bu gün də musiqi dərsliyi kimi istifadə edilir. Bütün ömrü boyu Azərbaycan mədəniyyətinə, musiqisinə xidmət edən bu unudulmaz şəxsiyyət 300-dən çox xalq mahnısını nota salaraq, marş, kantata, fantaziya, mahnı və romanslar, kamera və xor əsərləri yazıb, yaradıb. O, Azərbaycan musiqisində köklü dönüş yaratmış əsl dahidir.

Bu gün adını çox iftixarla qeyd etdiyimiz Üzeyir Hacıbəyli Azərbaycan musiqi mədəniyyəti tarixində yeni gəlişmə yollarının və milli bəstəkarlıq məktəbinin özülünü qoymaqla yanaşı, Azərbaycan musiqisi tarixində ilk opera, ilk musiqili komediya və bir sıra digər janrlarda ilk nümunələrin yaradıcısı kimi xatırlanır. Onun işıqlı xatirəsi xalqının qəlbində əbədi olaraq daim yaşayacaq.

 
 


 

Müğənni Damla ikinci dəfə ailə həyatı qurub.

 "MediaPost”un əldə etdiyi məlumata görə, sənətçi prodüseri Şamillə nikaha daxil olub. Onlar bir neçə gün öncə evlənib. Daha sonra cütlük İstanbula bal ayına yollanıblar.

İfaçı və Şamilin sosial mediada eyni gün etdikləri paylaşım da diqqət çəkib. Həyat yoldaşı ilə fotosunu paylaşan Damla şəkilə "dəyərli insan” rəyini yazıb, Şamil isə fotonu şərhsiz buraxıb.

Damla ilə evləndiyi iddia olunan prodüser Şamil İbrahimov Yenisabah.az-a açıqlamasında xəbərin həqiqətə uyğun olmadığını deyib: "Biz evlənməmişik”.

Damla ərə gedib? - AÇIQLAMA
Axtarış
Xəbər lenti
Reklam