Noyabrın 10-da Qarabağda atəşkəsə dair imzalanan Bəyanatda Rusiya sülhməramlılarının sayının 1960 nəfər olacağı qeyd edilib.

Bundan başqa Rusiyanın Fövqəladə Hallar Nazirliyinin əməkdaşları, minatəmizləyənlər, hərbi mühəndisləri də Qarabağa gətirir.

Belə ki, 23 noyabrda Rusiya Müdafiə Nazirliyinin Beynəlxalq Ərazilərinin Minalardan Təmizlənməsi Mərkəzinin hərbçiləri xüsusi təlim keçmiş itlərlə birlikdə Dağlıq Qarabağda minadan təmizləmə əməliyyatına göndərilib.

Eyni zamanda Türkiyə hərbçilərinin də müşahidə postları arasında xidmət aparacağı və minatəmizləmə prosesinə qatılacağı bildirilir.

Ümumiyyətlə beynəlxalq təcrübədə sülhməramlı sayına nəzarət mexanizmi varmı?

Politoloq Sədrəddin Soltan Cebhe.info-ya açıqlamasında deyib ki, Rusiyanın Qarabağda göndərdiyi sülhməramlılarla yanaşı, digər qruplardan olan şəxsləri də hesalasaq, sayın 5 minə çatacağını gözləniləndir:

"Rusiya son zamanlar yalnız mina təmizləyənlərlə deyil, eyni zamanda Qırmızı Xaç Cəmiyyətinin və Fövqəladə Hallar Nazirliyinin xətti ilə də Qarabağdakı təmsilçilərinin sayını artırır. Bəyanatda sülhməramlı sayı 1960 nəfər nəzərdə tutulmuşdusa, belə görünür ki, bu say gəlib 5 minə çatacaq. Bəyanatda göstərilməyib ki, Rusiyadan Qarabağa sülhməramlı missiyanı yerinə yeritmək üçün nəzərdə tutulan texnikaları gətirən heyət də həmin o 1960 nəfərlik kontingentin tərkibinə daxildir, ya yox. Hazırda Qırmızı Xaç, Fövqəladə Hallar Nazirliyi xəttiylə, mina təmizləyənlər adı ilə gələnləri də hesaba qatsaq, Qarabağda Rusiya hərbi heyətinin sayı 2000-dən çox olur. Bunların sayının perspektivdə artmayacağına dair təminat da yoxdur. Rusiyadan Qarabağa gətirilən hərbi kontingentin sayı ilə bağlı Azərbaycanla Rusiya arasında hər hansı bir müqavilənin olub-olmadığı da hələlik məlum deyil. Ola bilər ki, razılıq əsasında və müəyyən detallar nəzərə alınaraq bu say artırılır. Lakin Rusiyadan Fövqəladə Hallar Nazirliyinin nümayəndələrinin, minatəmizləyənlərin hansı sənədə əsasən gətirilərək Qarabağda fəaliyyətə cəlb edilməsi hələlik aydın deyil. Çünki ictimaiyyətə belə bir sənəd açıqlanmayıb. Ona görə də bu istiqamətdə narahatlıqlar var. Ehtimal etmək olar ki, Rusiya heyətinin Bakıya səfəri zamanı bu məsələlərə münasibət bildirilib”.

Ekspert bildirib ki, Qarabağda yerləşdirilən Rusiya sülhməramlıları BMT-nin mandatı altında fəaliyyət göstərmir. Sadəcə olaraq Rusiya bu məsələ ilə bağlı BMT-yə məlumat verir:

"Sazişdə nəzərdə tutulub ki, BMT-nin Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığı Qarabağda fəaliyyət göstərəcək. Lakin görünən odur ki, BMT hələlik yerindən tərpənmir. Digər tərəfdən, Azərbaycan əhalisinin Xankəndində, Xocalıda və digər rayonlarda ermənilərlə birgə yaşaması, Qazaxla Naxçıvanın işğal edilmiş kəndlərinin qaytarılması məsələsi gündəmdə yoxdur. Sülhməramlı kontingenti münaqişə bölgəsinə adətən əhlinin sayı və ərazinin sahəsinə uyğun olaraq yerləşdirilir. Yəni burada konkret rəqəm yoxdur. Bu prosesi BMT-nin Təhlükəsizlik Şurası tənzimləyir ki, hansı ölkəyə nə qədər sülhməramlı daxil olmalıdır. Münaqişə zəiflədikdən sonra da sülhməramlıların sayı azaldılır. Rusiya sülhməramlıları Laçın dəhlizinə nəzarət etmək və sülhməramlı missiyanı yerinə yetirmək üçün nəzərdə tutulub. Yəni hər bir erməninin yanında bir rus hərbçisinin olması nəzərdə tutulmayıb”.

S.Soltan əlavə edib ki, mina axtarma işlərində Türkiyə hərbçiləri də iştirak edəcək:

"Fransa da erməni icmasına yardımlar edəcəyini və Qarabağdakı şəhərlərin bərpasına kömək göstərəcyini bildirib. Deməli, perspektivdə erməniləri bir rus və bir fransız əsgəri mühafizə edəcək. Böyük ehtimalla perspektivdə ABŞ da bu kampaniyaya qoşulacaq. Əgər Rusiya Qarabağdakı hərbçi sayını artırmağa davam etsə və Fransa ilə ABŞ da kampaniyaya qoşulsa, Qarabağda hər bir ermənini 3 hərbçi-rus, fransız, amerikalı mühafizə edəcək. Bu isə cəfəngiyyatdır. Çünki Rusiya sülhməramlılarının sayı çoxalıb erməniləri mühafizə etdikcə, yerli əhalidə əlavə qıcıq yaradacaq. Ona görə də məsələni oranın yerli əhalisi olan azərbaycanlılarla ermənilər arasında anlaşmaya buraxmaq lazımdır. Yoxsa erməniləri silahla müdafiə edib, azərbaycanlılardan qorumaq düşmənçiliyi gücləndirməkdir. Əgər Rusiya belə davam edərsə, bu, azərbaycanlılarla ermənilər arasında nifaqın güclənməsinə yardım edəcək, nəinki sülh yaratmaq. İndi bir məsələ də var ki, sülhməramlı prosesə Müşahidə Mərkəzi yaradılıb və burada Türkiyə də iştirak edəcək. Türkiyənin Milli Müdafiə naziri Hülusi Akar da çıxışında bildirib ki, türk əsgəri Qarabağda qurulacaq müşahidə postları arasında patrul xidməti aparacaq, həmçinin bölgənin minalardan təmizlənməsində də iştirak edəcək. Lakin təcrübədə sülhməramlıların artıb- azalmasına nəzarət edən mexanizm yoxdur. Sadəcə, münaqişə zəiflədikcə sülhməramlıların sayı da azaldılır və ərazidən çıxarılır. Bu prosesi BMT-nin nəzarəti ilə NATO qoşunlarının timsalında izləmişik. Yəni onlar girdikləri ölkədə münaqişə zəiflədikcə çıxıblar. Lakin Rusiya sülhməramlıları timaslında bunu görməmişik. Xüsusən Abxaziyada və Dnestryanı bölgələrdə Rusiya sülhməramlıları nəyinki çıxmayıb, əksinə daha da möhkəmləniblər”.

 
 


 

İkinci Qarabağ Müharibəsində qəhrəmanca iştirak edən daha bir müəllim şəhidlik zirvəsinə ucalıb.

Bu barədə məlumat Təhsil Nazirliyinin rəsmi səhifəsində paylaşılıb.

Bildirilib ki, Beyləqan rayonu Ə.Məmmədov adına Təzəkənd kənd tam orta məktəbində iki ilə yaxındır gənclərin çağırışaqədərki hazırlıq fənnini tədris edən Əvdil Quliyev Şuşa uğrunda gedən döyüşlərdə şəhid olub. 

Təhsil Nazirliyinin rəhbərliyi və kollektivi şəhidimizə Allahdan rəhmət diləyir, yaxınlarına dərin hüznlə başsağlığı verir.

Allah rəhmət eləsin!

 
 


 

Azərbaycanın işğalçı Ermənistanı hərb meydanında ağır məğlubiyyətə uğratması Ağdam və Kəlbəcər rayonlarının siyasi yolla azad olunmasını təmin etdi.

Bunu millət vəkili Emin Hacıyev açıqlamasında bildirib.

O qeyd edib ki, noyabrın 20-də Ağdam, noyabrın 25-də isə Kəlbəcər rayonu bir güllə belə atılmadan və şəhid vermədən ölkəmizin yurisdiksiyasına qayıdıb. Laçın rayonunun işğalçılardan tam boşaldılması isə dekabrın 1-də baş tutacaq:

"Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan arasında imzalanan 9 noyabr tarixli birgə bəyanata uyğun olaraq bu rayonlarımızın qrafik üzrə azad olunması bizim böyük siyasi uğurumuzdur. Bütün bunları şərtləndirən əsas amil bizim düşmən üzərində möhtəşəm qələbə çalaraq onu kapitulyasiyaya məcbur etməyimizdir.

Təbii ki, hərbi zəfərimiz olmasaydı, bütün bu siyasi qələbələrimiz də mümkün olmazdı. Müzəffər Ali Baş Komandanımız, Prezident İlham Əliyev Kəlbəcərin azad olunması ilə bağlı xalqa müraciətində bildirdiyi kimi, "Biz Cəbrayılı, Füzulini, Zəngilanı, Qubadlını, Murovdağı, Suqovuşanı, Hadrutu, Xocavənd rayonunun böyük hissəsini və Şuşanı hərbi yolla azad etdik. Döyüş meydanında düşmənin belini qırdıq. Şuşanın azad olunmasından bir gün sonra 70-dən çox kəndin azad edilməsi ilə düşmən diz çökdü, kapitulyasiya aktına imza atdı. Beləliklə, Azərbaycan döyüş meydanında, informasiya məkanında və siyasi müstəvidə qələbə qazandı”.

Millət vəkili əlavə edib ki, bu gün Azərbaycana böyük qələbə sevincini yaşadan Müzəffər Ali Baş Komandanımızın rəhbərliyi, müdrik və uzaqgörən siyasəti, qətiyyəti sayəsində Azərbaycan Ermənistanın 30 il davam edən bütün bu işğalçılıq siyasətinə son qoyaraq, öz ərazi bütövlüyünü təmin etdi:

"Kəlbəcərin işğaldan azad olunması həmçinin, BMT Təhlükəsizlik Şurasının 822 saylı qətnaməsinin icrasının təmin edilməsi deməkdir. Onu da deyək ki, işğaldan sonra ərazidə qeyri-qanuni məskunlaşdırılan ermənilərin Kəlbəcəri təhlükəsiz şəkildə tərk etməsi, bütün əşyalarını götürməsi üçün lazımi şərait yaradılıb. Hansı ki, 1993-cü il aprelin 2-də Kəlbəcər Ermənistan tərəfindən işğal olunan zaman azərbaycanlılar öz yurd-yuvalarından ayaqyalın qovulmuş, zorakılıqlara məruz qalmış, onlar arasında həlak olan, yaralanan, itkin düşənlər olmuşdu. Budur Azərbaycan və Ermənistan arasındakı daha bir fərq!

O da məlumdur ki, ermənilər Kəlbəcəri tərk edərkən evləri, meşələri yandırıb, suları çirkləndirərək ekoloji fəlakət törədiblər. Həmçinin, düşmən illərdir tarixi-mədəni irsimizə qarşı vandallıq edib, məscidlərimizi dağıdıb, yerlə-yeksan edib.

Maraqlıdır ki, bütün bunları, o cümlədən Ağdam, Şuşa, Zəngilan, Cəbrayıl, Füzuli məscidlərindəki mənzərəni, erməni vandallığını görməzdən gələn bəzi Qərb dairələri işğaldan azad edilmiş ərazilərimizdəki qədim Qafqaz Albaniyasına aid olan tarixi abidələrin, kilsələrin taleyindən narahatlıq ifadə etməkdədirlər. Lakin onlar unudurlar ki, Azərbaycan multikulturalizm, tolerantlıq, dinlərarası münasibətlə bağlı yürütdüyü siyasətə görə bütün dünyaya nümunədir.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev Kəlbəcərin azad olunması ilə bağlı  təbrik çıxışında Kəlbəcərdə, eləcə də işğaldan azad edilən başqa rayonlarda quruculuq-bərpa işlərinin anonsunu verdi”.

Onun sözlərinə görə, Kəlbəcərin təbii sərvətləri xalqımıza, rayonun iqtisadiyyatının dirçəlməsinə, turizmin inkişafına xidmət edəcək:

"24 min hektarlıq meşə fondu daha qiymətli ağaclarla zənginləşdiriləcək. Yollar çəkiləcək, yeni yaşayış massivləri salınacaq. Kəlbəcər ərazisi həm şirin, həm də mineral su ehtiyatları ilə zəngindir. Tərtər çayı, Bazarçay, Xaçınçay, Böyük və Kiçik Alagöllərin Azərbaycanın nəzarətinə qaytarılması bizə su ehtiyatları məsələsində xeyli yeni imkanlar açır.

Azərbaycan Albaniyasına aid olan xristian məbədləri, İslam mədəni irsinin nümunələri, qalalar, körpülər burada tarixi turizmin, Yuxarı İstisu, Aşağı İstisu, Keşdək, Qarasu, Tutxun, Mozçay, Qoturlusu kimi çox böyük müalicəvi təsirə malik mineral su yataqları müalicə turizminin, rayonun aşıq sənətinin mərkəzlərindən biri olması mədəni turizmin, yüksək dağ zirvələri dağçılığın inkişaf etdirilməsinə imkan verəcək.

Eyni zamanda Kəlbəcərdə böyük kənd təsərrüfatı potensialı var. Prezident İlham Əliyev Kəlbəcərin işğaldan azad olunması ilə bağlı çıxışında bildirib ki, Kəlbəcərdə kənd təsərrüfatı, xüsusilə heyvandarlıq inkişaf edəcək: "Bizim orada böyük otlaq sahələrimiz var”.

Nəhayət, Kəlbəcər rayonu ərazisində sənaye əhəmiyyətli ehtiyatları 112,5 ton olan və istismar olunan Söyüdlü (Zod) və ehtiyatları 13 tondan çox olan Ağduzdağ və Tutxun qızıl yataqları, sənaye əhəmiyyətli ümumi ehtiyatları 850 ton olan 3 - Ağyataq, Levça, Çorbulaq və ehtiyatları 200 tondan çox olan Qamışlı və Ağqaya civə yataqları var”.

E.Hacıyev qeyd edib ki, ehtiyatları 10941 min kubmetr olan və mişar daşı istehsalına yararlı Kilsəli tuf yatağı, ehtiyatları 1312 min kubmetr olan və kərpic istehsalına yararlı Keşdək gil yatağı var:

"Bütün bunlar o deməkdir ki, Kəlbəcər iqtisadi inkişaf baxımından ən münasib ərazilərdən biri və birincisidir. Bir daha qeyd etmək istərdim ki, müharibə bir daha kimin kim olduğunu göstərdi. Ermənistan məğlub, Azərbaycan isə bütün müstəvilərdə qalibdir! Yaşasın Azərbaycan! Qarabağ Azərbaycandır!”.

 
 


 

"Torpaqların işğaldan azad olunması sevinci ilə vətəndaşlarımızın öz dədə-baba torpaqlarına bir an öncə getmələri və öz yurdlarına baş çəkmək istəklərini anlayışla qarşılayırıq. Lakin bu ərazilərin minalarla, partlamamış hərbi sursatlarla, tərkibində partlayıcı olan qurğularla və müharibənin partlayıcı qalıqları ilə çirkləndiyini nəzərə alaraq, təhlükəsiz səfər imkanlarının yaradılacağı müddətədək bu ərazilərə daxil olmamaları, bu ərazilərə edəcəkləri səfərlərdən çəkinmələri xahiş olunur”.

Bunu mətbuat konfransında Azərbaycan Respublikası Ərazilərinin Minalardan Təmizlənməsi üzrə Milli Agentliyin (ANAMA) direktoru Qəzənfər Əhmədov deyib.

O qeyd edib ki, polis postlarından yayınaraq, ara yollardan istifadə etməklə bu ərazilərə daxil olmaq və bunun nəticəsində mina və partlamamış hərbi sursat təhlükəsinə məruz qalmaq riski çox yüksəkdir:

"Baş verə biləcək partlayış nəticəsində yaralı vətəndaşın həmin ərazidən çıxarılması üçün Agentliyin minaaxtaranlarının səfərbər olmaları, bir an öncə yardımın göstərilməsi üçün edilən emosional vərdişlər təhlükəli və riskli minaaxtarma və zərərsizləşdirmə fəaliyyətlərini daha da qəlizləşdirməkdədir”.

 
 


 

"Ümumilikdə Agentlik tərəfindən 27 sentyabr – 30 noyabr 2020-ci il tarixlərində 2 061 siqnal (əməliyyat çağırışı) əsasında 1 543 operativ və təxirəsalınmaz əməliyyat çıxışı olub”. 

Bunu Azərbaycan Respublikası Ərazilərinin Minalardan Təmizlənməsi üzrə Milli Agentliyin (ANAMA) direktoru Qəzənfər Əhmədov mətbuat konfransında bildirib.

Onun sözlərinə görə, bəzi rayonlarda raket aşkarlanıb:

"Nəticədə, Ağdam, Ağdaş, Ağcabədi, Bərdə, Beyləqan, Biləsuvar, Cəbrayıl, Goranboy, Göygöl, Naftalan, Kürdəmir, Füzuli, Tərtər, Tovuz, Şəmkir, Hacıqabul, Zərdab, Xızı, Xocavənd, Oğuz, Qəbələ rayonları, Gəncə və Mingəçevir şəhərləri ərazisində ev və həyətyanı sahəyə, neft kəmərinin yaxınlığına, Mingəçevir İES-in ərazisinə, Cənubi Qafqaz Boru Kəmərinin yaxınlığına, əkin və otlaq sahələrinə, yol kənarına, meşə massivinə, məktəbə baxış keçirilib, 727 ədəd partlamamış hərbi sursat (PHS), 4 330 ədəd piyada əleyhinə mina, 1 110 ədəd tank əleyhinə mina, 1 743 ədəd tank əleyhinə minanın partladıcısı, 76 ədəd detonator, 1 393 ədəd 9N235 bombacıqları, 10 730 ədəd müxtəlif çaplı patronlar, 2 ədəd qaz qumbarası, 168 qram qara barıt, 27 ədəd hərbi məqsədlər üçün istifadə olunan meteoroloji radiopelenqator, yeddi ədəd dron (zərərsizləşdirilib), iki ədəd raketin mikrosxemi və 1 643 ədəd partlamış raket hissələri aşkar olunub”.

O qeyd edib ki, bu günə kimi 26 rayon və şəhərin 120 məktəbində 3695 müəllimə təlim keçirilib.

 
 


 

 
Yeni Azərbaycan Partiyası Nizami rayon təşkilatının sədr müavini, "Missiya Media Qrupu”nun rəhbəri, "Türk dünyası ağsaqqalları” qəzetinin baş redaktoru Ramin Əhmədovun ermənilərin Kəlbəcər rayonunda törətdikləri ekoloji terrorla bağlı yazısı bir sıra xarici mətbuat orqanlarında işıqlandırılıb.

 
Misirin "Asiaelyoum.com” saytı, "Nile1.com” internet media resursu, Əlcəzairin "Alharir.info” portalı, Səudiyyə Ərəbistanının "garbnews.az” saytı R.Əhmədovun yazısını dərc edib.

Ramin Əhmədov ermənilərin 200 il ərzində Azərbaycan xalqına qarşı qanlı cinayətlər törətdiyini qeyd edərək yazır: "Ermənilər milli-mənəvi dəyərlərimizə qarşı düşmən münasibəti göstəriblər. Erməni vəhşiliyi bu gün də davam edir. Buna sübut kimi uzun illər işğal altında saxladıqları Kəlbəcər rayonunu İkinci Qarabağ müharibəsinin nəticəsi olaraq tərk edərkən törətdikləri vandallıq nümunələrini göstərmək olar. Bundan başqa, ermənilər işğaldan azad olunmuş digər şəhər və kəndlərimizdə də analoji hərəkətlərə yol veriblər. Beyinləri Azərbaycana qarşı düşmənçilik ideologiyası ilə zəhərlənmiş başıpozuq kütlə, ərazilərimizdə evləri, mədəniyyət ocaqlarını, təhsil müəssisələrini yandırıb, meşələrmizdəki yüz illərlə yaşı olan ağacları kəsərək "yaşıl qətliam” həyata keçiriblər”.

 
 


 


Noyabr ayının doqquzundan onuna keçən gecə Rusiya dövlətinin vasitəçiliyi ilə İlham Əliyev, Nikol Paşinyan və Vladimir Putin arasında Ermənistanın Qarabağdakı məğlubiyyətini əks etdirən üçtərəfli bəyannamə imzalandı. Putin müharibəni dayandırmaqla Qarabağ ərazisindən ermənilərin tam şəkildə təmizlənməsinin qarşısını aldı. Ermənistanın rəhbər işçilərinin də etiraf etdiyi kimi, əgər bu razılaşma bir neçə saat gecikmiş olsaydı, Azərbaycan Ordusu Xankəndini ələ keçirib, erməni separatçılarının Qarabağdakı kökünü dibdən kəsib atmış olacaqdı. Və bununla da əsrimizin erməni vəbasına birdəfəlik son qoyulacaqdı. Təəssüf ki, belə olmadı. Ancaq bu məqamda maraqlı bir sual ortaya çıxır: bəs, əcaba, erməni xalqını narahat edən məsələ nədir ki, paytaxt Erevanda Rusiyanın dövlət bayrağını nümayişkaranə şəkildə ayaqlar altına ataraq tapdalayır, yandırır, rus xalqının əleyhinə şüarlar səsləndirirlər. Məgər Qarabağda vuruşan ermənilərin tamamilə məhv edilməsinin qarşısını alan Rusiya olmadımı? Ermənistana qaçan ermənilərin yenidən Qarabağa qayıtmasını təşkil edən, onları tikinti materialları və digər məhsullarla təmin edən, onlar üçün təcili şəkildə mobil xəstəxanalar quraşdırıb, sağlamlıqlarının qayğısına qalan ruslar deyilmi? Rus əsgərləri deyilmi ermənilərin həm Ermənistanda, həm də Qarabağda keşiyini çəkən? Bu suallara cavab tapmaq üçün uzağa getmək lazım deyil.

Bu yaxınlarda internet üzərindən Ermənistanın keçmiş prezidenti Sarkisyanın xarici ölkə jurnalistinə verdiyi bir müsahibəni maraqla izlədim. Müsahibənin özəlliyi ondan ibarət idi ki, ermənilərin ruslara qarşı olan ərköyünlüyünün səbəbi burada özünü aydın şəkildə büruzə verirdi. Suallardan biri belə idi: nəyə görə Ermənistan əhalisinin doxsan doqquz faizi yalnız erməni millətindən ibarətdir? Başqa xalqların burada yaşamamasına səbəb nədir? Sarkisyan pörtərək sualı belə cavablandırır: biz ermənilər əsrlər boyu Rusiyayanın xidmətçisi olmuşuq. Əgər biz öz içimizdə başqa xalqlara yer vermiş olsaydıq, onlar Rusiya qarşısında üzərimizə götürdüyümüz öhdəliklərin yerinə yetirilməsində bizə mane ola bilərdi.

Göründüyü kimi öz tarixi keçmişlərinə və xislətlərinə yaxşı bələd olan ermənilər xidmət və yaltaqlıqlarının qarşılığını ala bilmədikləri üçün Rusiya dövlətinə qarşı bu cür aqressiv davranış nümayiş etdirirlər. Ermənilərin dediyi budur ki, ay rus dövləti, dediniz, ordumuzu sizin ölkədə yerləşdirəcəyik, dedik, buyurun. Dediniz, qonşu dövlətlərlə olan sərhədlərinizi biz qoruyacağıq, razılaşdıq. Dediniz, Gürcüstandan da torpaq tələb etməyə başlayın, başladıq. Dediniz Avrasiya İqtisadi İttifaqına üzv olun, olduq. Dediniz, beynəlxalq aləmdə bizim işğalçılıq siyasətimizi dəstəkləyin, dəstəklədik. Bunların hansı birini Azərbaycan dövləti sizin üçün etdi? Heç birini! Azərbaycan rəhbərləri deyir ki, biz müstəqil dövlətik və evimizin də sahibi özümüzük, biz başqa bir dövlətin nə qapazaltısı, nə yaltağı, nə də müstəmləkəsi ola bilmərik. Amma biz Ermənistan dövləti olaraq, öz qeyrətimizi, mənliyimizi alçaldaraq, siz nə dedinizsə, hamısına əməl etdik. Qarşınızda boyun əyib, əmr və göstərişlərinizə sözsüz tabe olduq. Heç vaxt sizin bir sözünüzü iki eləmədik. Fikirləşdik ki, siz də Böyük Ermənistan dövləti yaratmaqda bizə köməklik edərsiniz. Ancaq təəssüf ki, ümidlərimizi puç etdiniz. Qarabağ uğrunda gedən döyüşlərdə bizi hərbi texnikalarla təchiz etsəniz də, əsgərlərinizin bizimlə çiyin-çiyinə vuruşmasına şərait yaratmadınız. Axı biz göstərdiyimiz xidmətlərin müqabilində bunu sizdən umurduq. Biz bu biabırçı məğlubiyyətlə təkcə MDB məkanında deyil, bütün dünyada rüsvay olduq. Problemin nədən ibarət olduğunu anlamayan dövlətlər məsələnin mahiyyətinə vararaq bizdən üz döndərməyə, Azərbaycanın səsinə səs verməyə, onlarla həmrəy olmağa başladılar. Yalan və saxtakarlıq üzərində qurulan tariximiz çılpaq şəkildə üzə çıxmağa başladı. Belə getsə, Ermənistan dövlətinin dünyada it qədər də hörməti olmayacaq

Görünür, ermənilər Rusiyanı nahaq yerə ittiham etmirmiş.

 
 


 

Moderator.az Nevs.am –a istinadən xəbər verir ki, Ermənistan baş naziri aparatının protokol şöbəsinin başçısı Eduard Arutunyan Nikol Paşinyanın Rusiya paytaxtına səfərini hazırlamaq üçün Moskvada olacaq. 
 
Paşinyan artıq Arutunyan üçün 30 noyabrdan 4 dekabradək Moskvaya ezamiyyə olunması qərarını imzalayıb.

 
 


 

Rusiya Müdafiə naziri Sergey Şoyqu Rusiya ordusunun kütləvi peyvənd olunduğunu açıqlayıb.

Bu barədə "İnterfax” xəbər yayır.

"Prezidentin tapşırığına uyğun olaraq Silahlı Qüvvələrin şəxsi heyətinin koronavirus əleyhinə peyvəndləməsinə başlanıb. Ümumilikdə 400 mindən çox hərbi qulluqçunun peyvənd edilməsi planlaşdırılır”, - Şoyqu hərbi departamentin kollegiya iclasında bildirib.

Şoyqu qeyd edib ki, indiyə qədər 2500 hərbi qulluqçu COVID-19-a qarşı peyvənd edilib və ilin sonuna qədər onların sayı 80 minə çatacaq.

Nazir həmçinin bildirib ki, peyvənd edilmiş yüksək titr antikorlu hərbi qulluqçuların plazmasının koronavirusun müalicəsi üçün istifadəsi ilə bağlı araşdırma aparılır.

O qeyd edib ki, hazırda peyvənd edilmiş 500-dən çox hərbi qulluqçu tədqiqatda iştirak edir.
"Özündən 24 yaş böyük olan, qoca müəllimini qəflətən sevərək evlənməsi  E.Makronun emosialarının təsirinə uyaraq belədüşünülməmiş  qərarlar qəbul etmək vərdişinə sahib olduğunu təsdiq edir...”
 


 
 
 
 
 
Hero Baby

 

Hamımız və hər birimiz ölkəmizin Prezidenti, Ali Baş Komandanımız cənab İlham Əliyevin mübarizliyi, qətiyyəti və cəsarəti, milli ordumuzun qəhrəmanlığı, hər daş, hər qaya uğrunda apardığı ölüm-dirim mübarizəsi nəticəsində beynəlxalq təşkilatların, həmsədr ölkələrin az qala otuz ildə etmək istəmədiyi məsələni – Qarabağın erməni daşnaklarından, separatçılarından, terrorçulardan azad olunması kimi beynəlxalq və qlobal bir problemi qısa bir müddətdə uğurla həll etdi. Bu qələbə bütün Türk dünyasının sevincinə çevrildi. Uşaqdan böyüyə qədər hamı, xoşbəxt əhval-ruhiyyədə idi. Bu böyük sevinci qeyd etdiyimiz məqamda mənasız olsa da, bəd bir xəbər yayıldı: Fransa senatı qondarma "Dağlıq Qarabağ”ı tanıdı...

Bu xəbərin mahiyyətini, mənasını, nəticələrini bilənlər də, bilməyənlər də narahat oldular, üzüldülər, qələbə ovqatlarına, necə deyərlər, soğan doğrandı... Amma əslində nə baş verir? 

Beynəlxalq hüquqa görə "tanıma” - bir dövlətin başqa bir dövləti beynəlxalq hüququn subyekti kimi nəzərdən keçirməsini və onunla rəsmi münasibətlər qurmağa hazır olmasını bəyan edən birtərəfli aktdır. Əslində "tanıma” anlayışı bilavasitə, beynəlxalq hüquqi məsələ deyil. Çünki bir dövlətin başqa dövləti tanımaq vəzifəsi və ya müvafiq olaraq, ikinci dövlətin tanımaq hüququ yoxdur. Bu da onu göstərir ki, "tanıma” dövlətin tam öz ixtiyarındadır və onu heç kim məcbur edə bilməz ki, yeni yaranmış dövləti və ya höküməti tanısın. Bir dövlət başqa bir dövləti və ya  onun hökümətini tanıyarkən öz siyasi və iqtisadi maraqlarını rəhbər tutur. Bu baxımdan, erməni lobbisinin həlledici rolu olduğu Fransa senatının” Dağlıq Qarabağ”ı tanıması, bir çox ciddi suallar doğurur. Tarixə və faktlara müraciət edək:

Fransa parlamenti qondarma "Dağlıq Qarabağ”ı tanıya bilərmi? Birmənalı şəkildə deyə bilərəm ki, tanıya bilməz və bu da, senatorların və onun təşəbbüsçülərinin vəzifə həddlərini açıq-aşkar aşmasıdır. Demokratiyanın, ədalətin, insan haqlarının qorunmasının tarixi carçısı olan Fransanın belə bir qərar qəbul etməsi, onun tarixi ənənələrinə sadiq qaldığını, bu ölkənin artıq erməni separatçılarının oyuncağına çevrildiyini, fransız senatorların satıldığını tam təsdiq edir. Yadınızdadırsa, hələ sabiq prezident Nikola Sarkozi də bu qəbildən olan qanunsuzluğa yol vermişdi. O, beynəlxalq hüquq normalarını tamamilə pozaraq, "erməni soyqırımını inkar edənlərin cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsinə dair qanunu”n  qəbul edilməsi təşəbbüsçülərindən biri idi. Belə ki, ümumi cinayət hüquq nəzəriyyəsində cinayət qanununun zamana və məkana görə tətbiq olunma prinsipi kobud şəkildə pozulmuşdur. Bu prinsip, demək olar ki, dünyanın bütün müstəqil dövlətlərində, cinayət haqqında qanunlarda nəzərə alınmışdır. Bəşəriyyət tarixində ilk dəfə olaraq 9 dekabr 1948-ci ildə "Genosid cinayətinin qarşısının alınması və onun cəzalandırılması haqqında" BMT Konvensiyası qəbul edilmiş və bu konvensiya 12 yanvar 1951-ci ildən qüvvəyə minmişdir. Belə bir halda Fransa parlamenti qəbul etdiyi "Erməni soyqırımını inkar edənlərin cinayət məsuliyyətinə cəlb edilməsinə dair" qanunu qəbul etməklə, cinayət hüququnun şərh edilən bütün prinsiplərini pozmuşdur. Belə ki, hələ genosid əməllərinin kriminallaşdırılması aparılmadığı bir dövrdə - 1915-ci ildə, başqa bir ölkənin - Türkiyənin ərazisində, guya törədilməsi ehtimal edilən əməlin soyqırım kimi tanınması və bunu inkar edənlərin cinayət məsuliyyəti daşıması barədə müddəalar həmin vaxtdan az qala yüz il keçdikdən sonra bu barədə qanun qəbul edilməsi tamamilə məntiqsiz və yolverilməz idi. Hansı əməlin cinayət olmasını hər bir ölkə öz sərhədləri daxilində özü müstəqil müəyyən etdiyi halda Fransa prezidenti Nikola Sarkozinin şəxsi maraqları üzündən, heç bir məhkəmənin və ya tribunalın fakt olaraq tanımadığı halda, "erməni soyqırımı"nın cinayət kimi tanınması və bunu inkar edənlərin məsuliyyət daşıması barədə təklifi, yalnız cəfəngiyyat kimi dəyərləndirilə bilər. Əməlin cinayət sayılması və həmin əmələ görə cəza verilə bilməsi, bu əməlin törədildiyi zaman qüvvədə olan cinayət qanunu ilə müəyyən edilə bilər. Törədildiyi zaman cinayət sayılmayan əmələ görə heç kəs cinayət məsuliyyətinə cəlb oluna və cəzalandırıla bilməz. Beynəlxalq hüququn prinsiplərinə görə Türkiyə ərazisində törədilən hər hansı bir əməlin cinayət olub-olmamasını müəyyən etmək hüququ müstəqil dövlət olan Türkiyənin və onun məhkəmə orqanlarının müstəsna səlahiyyətindədir. Bu halda Fransanın yüz il əvvəl - 1915-ci ildə digər bir ölkənin - Türkiyənin ərazisində edilib-edilməməsini fakt olaraq hələ heç bir məhkəmənin və ya tribunalın tanınmadığı halda, Fransa parlamenti tərəfindən onun cinayət hesab edilməsi və insanların düşüncəsinə, fikrinə subyektiv olaraq yeridilməsi tamamilə qanunsuz və əsassız təşəbbüs idi. Ümumiyyətlə, "hakimiyyət bölgüsü" prinsipinə əməl etməyən Fransa parlamentinin məhkəmə və ya tribunalın qərarı olmadan belə bir tanımaya yol verməsi tamamilə qanunsuzdur. Belə təşəbbüslər və qərarlar ölkədə hüquq düşüncəsinin və ədalətin hansı səviyyədə olması barədə fikir yaradır, hakimiyyət bölgüsünün formal mahiyyət daşıdığını göstərir. Əslində bu, prezidentin, yaxud senatorların öz səlahiyyət hədlərini aşması kimi qiymətləndirilməli idi. Beynəlxalq və milli hüquqda qanunverici orqanın - parlamentin heç bir hüquqi əsas, dəlil, yoxlanılmamış və qiymətləndirilməmiş sübutlar olmadan, cinayət faktını məhkəmənin və ya tribunalın qərarı olmadan tanıması və bu barədə qanun qəbul etməsi qanunsuzdur və məhkəmə hakimiyyətinin səlahiyyətlərinin mənimsənilməsidir. Ümumiyyətlə, "Genosid cinayətinin qarşısının alınması və onun cəzalandırılması haqqında" Konvensiyanın 9 dekabr 1948-ci ildə qəbul edildiyi və 12 yanvar 1951-ci ildən qüvvəyə mindiyi halda, bu Konvensiyanın 1915-ci ildə törədilməsi ehtimal edilən hadisələrə şamil edilə bilməsi absurddur, savadsızlıq əlamətidir. Çünki ağırlaşdırıcı hallarda qanunun geriyə qüvvəsi yoxdur və bu, tətbiq edilə bilməz.

Hüquqi dövlət prinsiplərinə görə, Fransanın konstitusiyası ümumi formal bərabərlik prinsipinə əsaslanır və azadlıq hüquqi icazə və hüquqi qadağalar üsulu ilə həyata keçirilir. Hüquqi icazə üsulu vasitəsilə həyata keçirilən hüquqi tənzimetmədə, icazə verilən azadlıqların məzmunu və həddi qanunla dəqiq müəyyən edilir. Hüquqi qadağa üsulunda isə insan hərəkətlərinin və münasibətlərinin ictimai təhlükəli anları qadağan edilir. Deməli, qanunda qadağan edilməyən hər bir şey müsbət hesab edilərək müdafiə olunur. Hüquqi qadağa üsulundan doğan ümumi hüquq prinsipi müasir dövlətlərdə ictimai həyatın çox dəbdə olan nizamlayıcı normasına çevrilmişdir. Bu mənada erməni soyqırımını tanımayan şəxslərin baxışlarına görə cinayət məsuliyyəti daşıması barədə Fransa parlamentinin qəbul etdiyi qərar insanları obyektiv fikir və düşüncəsinə görə cinayət məsuliyyəti daşıyacağı hədəsi ilə qorxutmaq deməkdir. Bu isə hüquqi dövlət prinsiplərinə tamamilə ziddir və heç bir hüquqi nəticə doğura bilməz. Belə halda Fransanın konstitusiya məhkəməsinin borcu və vəzifəsi həmin qanunun təxirə salınmadan qanunsuz olduğunu elan etməkdən ibarət olmalı idi... 

İndi qayıdaq yaxın günlərdə senatın "Dağlıq Qarabağ”ı tanımasına. Fransa senatının artıq bir sıra üzvlərinin bu qərara səs vermədiklərini bildirməsi səsvermənin E.Makronun həmfikirləri olan senatorlara təsiri ilə qəbul edildiyini tam təsdiq edir... 

Mən hələ bundan əvvəl dərc olunmuş məqalələrimdə dəfələrlə vurğulamışam ki, saxta yolla yaradılmış və Azərbaycan Respublikasının tərkibində uzun illər fəaliyyət göstərmiş keçmiş Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin statusu və varlığı, ermənilər və onların havadarları tərəfindən, keçmiş SSRİ-nin ən yüksək qanunverici orqanı – SSRİ Ali Sovetinin 1989-cu ilin noyabr tarixli Qanunu ilə ləğv edilmişdir. Eləcə də vaxtı ilə onun statusunu müəyyən etmiş Azərbaycan Respublikasının Ali Soveti 26 noyabr 1991-ci il tarixli Qanunu ilə bu inzibati ərazi vahidini ləğv etmiş, ərazisini isə qonşu rayonlar arasında bölüşdürmüşdür. Bu da onu göstərir ki,  türk dünyasına özünü haqq-nahaq   düşmən kimi göstərməklə erməni varlılarının və separatçılarının məhəbbətini qazanmaq istəyən E.Makron özünü biabır, qərəzli və oyuncaq bir vəziyyətə qoyaraq otuz il əvvəl statusu ləğv edilmiş və artıq belə bir qurum olmadığı halda, onu tanımaqla özünü biabırçı vəziyyətə qoymuş və verdiyi öhdəlikləri yerinə yetirmişdir. Özündən 24 yaş böyük olan, qoca müəllimini qəflətən sevərək evlənməsi (baxmayarq ki, bu, onun hüququdur və biz bu hüquqa hörmət edirik) E.Makronun emosialarının təsirinə uyaraq, düşünülməmiş belə qərarlar qəbul etmək vərdişinə sahib olduğunu təsdiq edir. Heç şübhə yoxdur ki, bu kimi savadsız qərar qəbul edən senatın və senatorların E.Makronun özü kimi siyasətdə və beynəlxalq münasibətlərdə uğurları ola bilməz. Ermənistanın özünü belə tanımadığı otuz il əvvəl ləğv olunmuş muxtariyyətin erməni senatı tərəfindən qanunsuz tanınması onların bütünlükdə ermənilərə satılması artıq danılmaz bir fakta çevrilmişdir. Buna görə də hamını əmin edirəm ki, Fransa senatının qəbul etdiyi bu qərardan narahat olmağa dəyməz. Azərbaycan və Türkiyə birliyi düz yoldadır və erməni separatçıları öz taleləri haqqında nəhayət ki, ciddi düşünməlidirlər.  

Bəhram Zahidov,

Azərbaycan Respublikası Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin 
Milli Aerokosmik Agentliyinın Baş hüquq məsləhətçisi,
hüquq elmləri doktoru, professor
Axtarış
Xəbər lenti
Reklam